مسأله ٢١١٧ اگر جنسى را كه سلف فروخته در موقعى كه بايد آن را تحويل دهد، ناياب شود و (١) نتواند آن را تهيّه كند، مشترى مى‌تواند صبر كند تا تهيّه نمايد يا معامله را به هم بزند و چيزى را كه داده پس بگيرد (٢) .

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) [عبارت «ناياب شود و» در رساله آيت اللّٰه سيستانى نيست]

(٢) زنجانى : چنانچه در مسأله [٢١١٢]شرط چهارم گفته شد.

فاضل : و خريدار نمى‌تواند فروشنده را ملزم كند كه جنس را كه به قيمت سلف فروخته به قيمت روز از او بخرد البتّه اگر توافق كنند كه جنس را به قيمت فعلى بخرد مانعى ندارد.

سيستانى : چيزى را كه داده، يا بدل آن را پس بگيرد و بنا بر احتياط واجب نمى‌تواند آن را به فروشنده به قيمت بيشترى بفروشد.

[مسأله ٢١١٨]

مسأله ٢١١٨ اگر جنسى را بفروشد و قرار بگذارد كه بعد از مدّتى تحويل دهد و پول آن را هم بعد از مدّتى بگيرد، معامله باطل است (١)

اين مسأله، در رسالۀ آيات عظام: مكارم و بهجت نيست

(١) خوئى ، تبريزى : بنا بر احتياط واجب.

زنجانى : بنا بر احتياط.

فروش طلا و نقره به طلا و نقره

[مسأله ٢١١٩]

مسأله ٢١١٩ اگر طلا را به طلا يا نقره را به نقره بفروشد (سكه دار باشند يا بى‌سكه (١) در صورتى كه وزن يكى از آنها زيادتر از ديگرى باشد معامله حرام و باطل است (٢)

(١) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيت اللّٰه زنجانى نيست]

(٢) مكارم : هر چند يكى طلاى ساخته شده باشد و ديگرى نساخته، يا ساخت آنها از نظر مرغوبيّت تفاوت داشته باشد، يا عيار آنها مختلف باشد، مثلاً يك گرم طلاى ١٨ عيار را به يك گرم و نيم طلاى ١٤ عيار بدهد، همۀ اينها حرام و باطل است ولى فروختن طلا به نقره اشكالى ندارد، چه وزن آنها مساوى باشد يا غير مساوى.

زنجانى : ولى سكۀ طلاى كنونى را كه با وزن معامله نمى‌شود، مى‌توان با سكۀ طلا با وزن بيشتر معامله كرد.

[مسأله ٢١٢٠]

مسأله ٢١٢٠ اگر طلا را به نقره، يا نقره را به طلا بفروشد (١) معامله صحيح است و لازم نيست وزن آنها مساوى باشد (٢)

(١) سيستانى : نقداً بفروشد. .

(٢) سيستانى : ولى اگر معامله با مدّت باشد باطل است.

مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله ٢١١٩

[مسأله ٢١٢١]

مسأله ٢١٢١ اگر طلا يا نقره را به طلا يا نقره بفروشند (١) بايد فروشنده و خريدار پيش از آن كه از يكديگر جدا شوند، جنس و عوض آن را به يكديگر تحويل دهند (٢) و اگر