س ٢٠١٩: آيا جايز است اداره اوقاف جمهورى اسلامى متولّى وقف را بر كنار كند؟ و در صورتى كه جايز باشد شرايط آن چيست؟ ج: اداره اوقاف به مقدارى كه مقررات قانونى به او اجازه مى‌دهد حقّ دارد در وقف‌هايى كه متولّى خاصى دارند، دخالت نمايد.

س ٢٠٢٠: آيا جايز است متولّى وقف توليت خود را به اداره اوقاف و امور خيريه واگذار نمايد؟ ج: متولّى وقف حقّ اين كار را ندارد، ولى اشكال ندارد كه اداره اوقاف يا شخص ديگرى را براى انجام امور وقف وكيل كند.

س ٢٠٢١: دادگاه، شخصى را به عنوان امين ناظر براى نظارت بر اعمال متولّى وقف كه متهم به كوتاهى در اداره امور آن مى‌باشد، تعيين نموده است و سپس متولّى بعد از ثبوت برائت ذمّه‌اش از آن اتهامات فوت نموده است، آيا امين ناظر مزبور حقّ دارد با امضاء و تنفيذ يا فسخ و ابطال قرارها و تصميم‌هايى كه متولّى چند سال قبل از انتخاب او به عنوان ناظر اتخاذ كرده، در آنها دخالت و اظهار نظر كند يا آنكه مسئوليت و حقّ نظارت او فقط مربوط به فاصله زمانى بين صدور قرار تعيين او به عنوان ناظر تا تاريخ وفات متولّى است؟ و با توجّه به اينكه هنوز از تاريخ صدور حكم برائت متولّى هيچ اقدامى براى عزل امين صورت نگرفته، آيا اختيارات و مسئوليت او با صدور حكم برائت متولّى از آن اتهامات پايان مى‌پذيرد يا آنكه متوقف بر عزل از طرف دادگاه است؟ ج: اگر ضمّ امين به متولّى شرعى بخاطر توجّه اتهام به او در مورد اداره امور وقف باشد، او فقط حقّ دخالت و اظهار نظر در امورى را دارد كه براى نظارت بر آنها معيّن شده است و صلاحيت او در نظارت بر كارهاى متولّى متّهم، با صدور حكم به برائت او و رفع اتهام از وى به پايان مى‌رسد، همانگونه كه بعد از وفات متولّى قبلى و انتقال توليت وقف بعد از او به شخص ديگر، امين مزبور حقّ دخالت در امور وقف و اعمال متولّى جديد را ندارد.

شرايط عين موقوفه

س ٢٠٢٢: اگر افرادى اقدام به جمع‌آورى پول از نيكوكاران و خريد خانه‌اى با آن به قصد حسينيه كنند، آيا اقدام آنان براى جمع‌آورى پول براى اين كار كافى است تا حقّ وقف آن خانه را به عنوان حسينيه داشته باشند يا آنكه بايد براى اين كار از صاحبان پولها وكالت بگيرند؟ و از آنجا كه در واقف شرط است كه يا مالك باشد و يا در حكم مالك، و اين افراد مالك نيستند، آيا به صرف جمع‌آورى پول توسط آنان، بر آنان حكم مالك صدق مى‌كند تا حقّ وقف داشته باشند؟ ج: اگر از طرف افراد خيّر وكيل باشند تا خانه را بعد از خريد، به عنوان حسينيه وقف كنند، وقف آنان به وكالت از مالكين صحيح است.

س ٢٠٢٣: آيا جنگلها و مراتع طبيعى كه انسان دخالتى در ايجاد آنها ندارد و همانگونه كه اصل چهل و پنجم قانون اساسى جمهورى اسلامى تصريح كرده از انفال محسوب مى‌شوند، قابل وقف هستند؟ ج: در صحّت وقف، سابقۀ مالكيت شرعى خاص واقف شرط است و چون جنگلها و مراتع