همه تركه جدا شود و طبق مواد ٤ و ٥ و ٦ كه در وصيّتنامه آمده است مصرف گردد و بعد از گذشت هفده سال باقيمانده ثلث، خرج ورثه فقير شود. ولى دو وصىّ از زمان فوت موصى تا پايان اين مدّت موفق به جدا كردن ثلث نشده‌اند و عمل به مواد مذكور براى آنان امكان ندارد و ورثه هم مدّعى هستند كه وصيت‌نامه بعد از انقضاى مدّت مزبور باطل است و آن دو وصىّ هم حقّ دخالت در اموال موصى را ندارند، حكم اين مسئله چيست؟ و اين دو وصىّ چه وظيفه‌اى دارند؟ ج: وصيّت و وصايت وصىّ با تأخير در اجرا باطل نمى‌شود، بلكه بر آن دو وصىّ واجب است به وصيّت عمل كنند هر چند مدّت آن طولانى شود و تا زمانى كه وصايت آنان مقيد به مهلت خاصى كه به پايان رسيده است نباشد، ورثه حقّ ندارند مزاحم آن دو در اجراى وصيّت شوند.

س ١٨٥٧: بعد از تقسيم تركه ميّت بين ورثه و صدور اسناد مالكيت به نامهاى آنان و گذشت شش سال از آن، يكى از ورثه ادعا مى‌كند كه متوفّىٰ بطور شفاهى به او وصيّت كرده است كه قسمتى از خانه به يكى از پسران او داده شود و بعضى از زنان هم به اين امر شهادت مى‌دهند، آيا بعد از گذشت مدّت مزبور، ادعاى او پذيرفته مى‌شود؟ ج: مرور زمان و اتمام مراحل قانونى تقسيم ارث مانع از قبول وصيّت، در صورتى كه مستند به دليل شرعى باشد نيست، در نتيجه اگر مدّعى وصيّت، ادعاى خود را از طريق شرعى ثابت كند، بر همه واجب است كه طبق آن عمل نمايند و در غير اين صورت هر كسى كه اقرار به صحت ادعاى او كرده، واجب است به مضمون آن ملتزم باشد و به مقدار سهم خود از ارث بر طبق آن عمل نمايد.

س ١٨٥٨: شخصى به دو نفر وصيّت كرده است كه قطعه‌اى از زمين‌هاى او را بفروشند و به نيابت از او به حجّ بروند و در وصيت‌نامه خود يكى از آن دو را به عنوان وصىّ و ديگرى را ناظر بر او قرار داده است، سپس شخص سومى پيدا شده است كه ادعا مى‌كند كه مناسك حجّ را بدون كسب اجازه از وصىّ و ناظر به نيابت از او بجا آورده است و در حال حاضر وصىّ هم از دنيا رفته و فقط ناظر زنده است، آيا ناظر بايد دوباره با پول آن زمين از طرف ميّت فريضه حجّ انجام دهد؟ يا آنكه واجب است پول زمين را به عنوان اجرت به كسى بدهد كه ادعا مى‌كند از طرف ميّت حجّ را بجا آورده است؟ و يا چيزى در اين رابطه بر او واجب نيست؟ ج: در صورتى كه حجّ بر عهده ميّت باشد و بخواهد با وصيّت به انجام حجّ توسط نائب، بريء الذّمه شود اگر شخص سومى به نيابت از ميّت حجّ بجا آورد، براى او كافى است ولى آن شخص حقّ مطالبه اجرت از هيچ كس را ندارد و در غير اين صورت، ناظر و وصىّ بايد به وصيّت ميّت عمل كنند و با پول زمين از طرف او فريضه حجّ را بجا آورند و اگر وصىّ قبل از عمل به وصيّت بميرد، بر ناظر واجب است كه براى عمل به وصيّت به حاكم شرع مراجعه كند.

س ١٨٥٩: آيا جايز است ورثه، وصىّ را وادار به پرداخت مبلغ معيّنى براى قضاى نماز و روزه از طرف ميّت نمايند؟ و وصىّ در اين مورد چه تكليفى دارد؟ ج: عمل به وصاياى ميّت جزء مسئوليت‌هاى وصىّ و بر عهده اوست و بايد بر اساس