(٣) اراكى : بنا بر اين در فروش مثل روغن به پنير كه از يك جنس مى‌باشد، بنا بر احتياط واجب نبايد زيادى گرفته شود و احتياط واجب آن است كه اگر ميوۀ رسيده مانند انگور را با ميوۀ نارس مانند غوره معامله كند زيادى نگيرد.

خوئى ، زنجانى ، تبريزى : مثلاً اگر يك من روغن گاو بفروشد و در عوض آن يك من و نيم پنير گاو بگيرد، ربا و حرام است و همچنين است اگر ميوۀ رسيده را با ميوۀ نارس آن معامله كند، ( خوئى ، زنجانى : نمى‌تواند زيادى بگيرد تبريزى : زيادى نگيرد) .

(٤) بهجت : يك من كرۀ حيوانى. .

(٥) بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده.

فاضل : و همچنين است اگر ميوۀ رسيده را با ميوۀ نارس معامله كند نمى‌تواند زيادى بگيرد.

مكارم : مسأله معاملۀ جنسهاى مختلفى كه از يك ريشه گرفته شده است با تفاوت اشكال دارد، مثل اينكه ده كيلو روغن را به بيست كيلو پنير بفروشند، يا به پنجاه كيلو شير، يا پانزده كيلو كره.

سيستانى : مسأله معاملۀ ميوۀ رسيده با ميوۀ نارس با زيادتى جايز نيست و بطور مساوى اگر به صورت نقدى باشد مكروه است و اگر نسيه باشد مورد اشكال است.

[مسأله ٢٠٧٩]

مسأله ٢٠٧٩ جو و گندم در ربا يك جنس حساب مى‌شود، پس اگر (١) يك من گندم بدهد و يك من و پنج سير جو بگيرد، ربا و حرام است (٢) و نيز اگر مثلاً ده من جو بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد، چون جو را نقد گرفته و بعد از مدّتى گندم را مى‌دهد، مثل آن است كه زيادى گرفته و حرام مى‌باشد.

(١) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : پس اگر مثلاً. .

(٢) زنجانى : بقيّه مسأله ذكر نشده.

مكارم : مسأله جو و گندم در ربا يك جنس حساب مى‌شود، بنا بر اين نمى‌توان ده كيلو گندم را با دوازده كيلو جو يا بالعكس معامله كرد، حتى اگر ده كيلو جو بخرد كه در مقابل آن هنگام خرمن ده كيلو گندم بدهد آن نيز حرام است، زيرا جو را نقد گرفته و بعد از مدّتى گندم را مى‌دهد. و اين مانند آن است كه زيادى گرفته باشد.

[مسأله ٢٠٨٠]

مسأله ٢٠٨٠ اگر مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست ربا بگيرد اشكال ندارد (١) و نيز پدر و فرزند و زن و شوهر مى‌توانند از يكديگر ربا بگيرند.

(١) بهجت : ولى مسلمان نمى‌تواند به كافر، ربا و زيادتى در معامله بدهد. .