مسأله ٢٢١٣ اگر ملكى را اجاره كند و بعد از گذشتن مقدارى از مدّت اجاره به طورى خراب شود كه هيچ قابل استفاده نباشد، يا قابل استفاده‌اى كه شرط كرده‌اند نباشد (١) ، اجارۀ مدّتى كه باقى مانده باطل مى‌شود (٢) و اگر استفادۀ مختصرى هم بتواند از آن ببرد، مى‌تواند اجارۀ مدّت باقيمانده را به هم بزند.

(١) سيستانى : اگر ملكى را اجاره كند و بعد از گذشتن مقدارى از مدّت اجاره از قابليت استفاده‌اى كه براى مستأجر تعيين گشته است بيفتد. .

(٢) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : و مى‌تواند اجارۀ مدّت گذشته را به هم بزند و «اجرة المثل» يعنى اجرت معمولى آن مدّت را بدهد.

فاضل : و همچنين است اگر استفادۀ مختصرى هم بتواند از آن ببرد، و مى‌تواند اجارۀ همۀ مدّت را به هم بزند و نسبت به مقدارى كه استفاده كرده اجرت المثل بدهد.

مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأله ٢٢١٢

[مسأله ٢٢١٤]

مسأله ٢٢١٤ اگر خانه‌اى را كه مثلاً دو اطاق دارد اجاره دهد و يك اطاق آن خراب شود (١) چنانچه فوراً آن را بسازد (٢) و هيچ مقدار از استفادۀ آن از بين نرود اجاره باطل نمى‌شود و مستأجر هم نمى‌تواند اجاره را به هم بزند، ولى اگر ساختن آن به قدرى طول بكشد كه مقدارى از استفادۀ مستأجر از بين برود، اجاره به آن مقدار باطل مى‌شود و مستأجر مى‌تواند اجارۀ باقيمانده را به هم بزند (٣)

(١) گلپايگانى ، صافى : اگر هر يك از اطاقها جزء اجاره باشد اجاره نسبت به اطاقى كه خراب شده باطل مى‌شود اگر چه فوراً آن را بسازد و مستأجر مى‌تواند اجارۀ باقيمانده را به هم بزند.

(٢) سيستانى : چنانچه طورى باشد كه اگر آن را به نحو معمول بسازند با ساختمان قبلى فرق بسيار پيدا مى‌كند، حُكم آن همان است كه در مسأله پيش گفته شد و اگر اين چنين نباشد، پس اگر اجاره دهنده فوراً آن را بسازد. .

(٣) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : مستأجر مى‌تواند اجارۀ تمام مدّت را به هم بزند و براى استفاده‌اى كه كرده «اجرة المثل» بدهد.

فاضل : مستأجر مى‌تواند همۀ اجاره را بهم بزند و نسبت به آنچه استفاده كرده «اجرة المثل» بدهد.

[مسأله ٢٢١٥]

مسأله ٢٢١٥ اگر اجاره دهنده يا مستأجر بميرد، اجاره باطل نمى‌شود (١) ولى اگر خانه، مال اجاره دهنده نباشد (٢) ؛ مثلاً ديگرى وصيّت كرده باشد كه تا او زنده است منفعت خانه مال او باشد، چنانچه آن خانه را اجاره دهد و پيش از تمام شدن مدّت