رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٢٧٤ - تسليم مبيع و تأديۀ ثمن
تسليم مبيع و تأديۀ ثمن
س ١٥٨٥: فردى از اقوام اين جانب يكى از كليههاى خود را از دست داد و شخصى اعلام آمادگى نمود كه حاضر است يكى از كليههاى خود را در برابر مبلغ معيّنى به او اهدا كند، ولى بعد از انجام آزمايشهاى پزشكى آشكار شد كه كليه اين شخص قابل پيوند به بيمار نيست، آيا شخص مزبور حقّ دارد بخاطر چند روز بيكار شدن، مبلغ مذكور را از بيمار مطالبه كند؟ ج: اگر مبلغ مورد توافق در برابر كليه باشد، در صورتى كه عدم قابليت كليه براى پيوند به بدن بيمار بعد از جدا كردن و برداشتن آن از بدن فرد اهداكننده باشد، مىتواند تمامى مبلغ مورد توافق را مطالبه كند هر چند بيمار از كليه او استفاده نكند، ولى اگر قبل از قطع و جدا كردن كليه از بدن او معلوم شود و بيمار او را مطلع نمايد، حقّ مطالبه چيزى را از بيمار ندارد.
س ١٥٨٦: اين جانب آپارتمان مسكونى خود را با سند عادى فروخته و مقدارى از پول آن را گرفتم و قرار بر اين شد كه باقيمانده آن را هنگام ثبت سند رسمى به نام مشترى از او بگيرم، ولى اكنون از فروش خانه خود پشيمان هستم و از طرفى مشترى هم اصرار مىكند كه خانه را تخليه كنم، حكم اين مسئله چيست؟ ج: اگر بيع بروجه صحيح شرعى محقّق شده باشد، فروشنده تا زمانى كه حقّ فسخ نداشته باشد، نمىتواند به مجرّد پشيمانى و نياز به مبيع، از تسليم آن به خريدار خوددارى نمايد.
س ١٥٨٧: حوالهاى را از مركز معادن سنگ براى دريافت سنگهاى معدنى از آن گرفتم، بعد از دريافت كالا برايم معلوم شد كه قيمت قطعى سنگها را معيّن نكردهاند، براى تعيين قيمت به آن مركز مراجعه كردم، در پاسخ گفتند كه بزودى قيمت قطعى آنها با تفاوت كمى توسط ادارۀ مربوطه اعلام خواهد شد، ولى آن اداره قيمت را چندين برابر قيمت قبلى اعلام كرد و من هم نپذيرفتم، با توجّه به اينكه در آن وقت سنگها را بريده و فروختهام، حكم اين مسئله چيست؟ ج: از شرايط صحت معامله، تعيين مبيع و قيمت آن است بطورى كه غرر و جهل برطرف شود، بنا بر اين اگر معامله در روز تحويل و دريافت سنگها به نحو صحيح شرعى محقّق نشده باشد، مشترى ضامن سنگها به قيمت روزى كه آنها را بريده و فروخته است، مىباشد.
س ١٥٨٨: شخصى از دختر خود ساختمانى را خريده است كه در تصرّف شوهرش مىباشد و پول آن را هم به دختر خود پرداخته است، شوهرش او را عمداً اذيت نموده و تهديد كرده است كه اگر آن معامله را انكار نكند او را طلاق خواهد داد و به همين دليل تسليم مبيع، متعذّر شده است، آيا تسليم مبيع يا بازگرداندن پول آن به خريدار بر عهدۀ آن زن است كه ساختمان را فروخته يا بر عهدۀ شوهر اوست؟ ج: تحويل مبيع يا بازگرداندن پول آن به مشترى بر خود فروشنده واجب است.
س ١٥٨٩: اين جانب خانهاى را با سند عادى خريده و بر فروشنده شرط كردم كه بايد در دفتر ثبت اسناد رسمى حاضر شود و خانه را بطور كامل به نام من كند، ولى فروشنده به تعهّد خود عمل نكرد و از تحويل خانه و ثبت سند آن به نام من خوددارى نمود، آيا حقّ دارم انجام آن را از او مطالبه كنم؟ ج: اگر آنچه بين شما محقّق شده و قرارداد عادى راجع به آن تنظيم كردهايد، خريد