رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٧٣٧ - مسأله ٢٧٦٧
عموى مادرى و عمّه مادرى هر يك ٣٢٧، سهم عموى پدر و مادرى ٨٢٧ و سهم عمّه پدر و مادرى ٤٢٧ مىباشد. ( در اين مسأله اگر به جاى عمو و عمّه مادرى، چند عمو يا چند عمّه باشند، حكم مسأله به همين شكل است) . در اين مسأله هم برخى از علماء سهم عمو و عمّه را در هر حال يكسان مىدانند، لذا احتياط مستحبّ در اين است كه مقدار مردّد را مصالحه كنند، بنا بر اين سهم قطعى عموى مادرى و عمّه مادرى هر يك ١٢١٠٨(طبق نظر برخى علماء:١٨١٠٨ و سهم قطعى عموى پدر و مادرى ١٨١٠٨(طبق نظر صحيح:٣٢١٠٨ و سهم قطعى عمّه پدر و مادرى ١٦١٠٨(طبق نظر برخى علماء:١٨١٠٨ مىباشد و اگر مقدارهاى مردّد را با مصالحه به طور مساوى قسمت كنند، سهم عموى مادرى و عمّۀ مادرى هر يك ١٥١٠٨ و سهم عموى پدر و مادرى ٢٥١٠٨ و سهم عمۀ پدر و مادرى ١٧١٠٨ خواهد بود و سهم دايى يا خاله هم بنابر هر دو نظريه ٣٦١٠٨ مىباشد.
[مسأله ٢٧٦٦]
مسأله ٢٧٦٦ اگر وارث ميت چند دايى و چند خاله باشد كه همه پدر و مادرى يا پدرى يا مادرى باشند و عمو و عمه هم داشته باشد (١) مال سه سهم مىشود؛ دو سهم آن به دستورى كه در مسألۀ پيش گفته شد، عمو و عمه بين خودشان قسمت مىكنند و يك سهم آن را دايىها و خالهها به طور مساوى بين خودشان تقسيم مىنمايند (٢)
اين مسأله، در رسالۀ آيات عظام: فاضل و سيستانى نيست
(١) زنجانى :١٣ مال سهم دايىها و خالهها است، پس اگر همگى مادرى بودند آن را به طور مساوى تقسيم مىكنند و اگر پدرى يا پدر و مادرى بودند دايى دو برابر خاله مىبرد و ٢٣ باقى مانده را عمو و عمّه به دستورى كه در مسائل سابق گذشت بين خود قسمت مىكنند.
(٢) تبريزى : ولى با بودن دايى و خالۀ پدر و مادرى، دايى و خالۀ پدرى ارث نمىبرد.
نورى : و احتياط واجب آن است كه اين تقسيم با تصالح توأم باشد.
[مسأله ٢٧٦٧]
مسأله ٢٧٦٧ اگر وارث ميت دايى يا خالۀ مادرى و چند دايى و خالۀ پدر و مادرى يا پدرى (١) و عمو و عمه باشد، مال سه سهم مىشود دو سهم آن را به دستورى كه سابقاً گفته شد عمو و عمه بين خودشان قسمت مىكنند (٢) پس اگر ميت يك دايى يا يك خالۀ مادرى دارد، يك سهم ديگر آن را شش قسمت مىكنند (٣) يك قسمت را به دايى يا خالۀ مادرى مىدهند و بقيه را به دايى و خالۀ پدر و مادرى يا پدرى مىدهند و به طور تساوى قسمت مىكنند (٤) و اگر چند دايى مادرى يا چند خالۀ مادرى يا هم دايى مادرى و هم خالۀ مادرى دارد آن يك سهم را سه قسمت مىكنند، يك قسمت را دايىها و خالههاى مادرى به طور مساوى بين خودشان قسمت مىكنند (٥) و بقيه را به دايى و خالۀ پدر و مادرى يا پدرى مىدهند كه به طور مساوى قسمت كنند (٦)
اين مسأله، در رساله آيات عظام: فاضل و سيستانى نيست
(١) خوئى : خالۀ پدر و مادرى، يا پدرى تنها در صورتى كه پدرى و مادرى نباشد. .
(٢) خوئى ، تبريزى : و بعيد نيست كه بقيۀ ورثه در تقسيم يك سهم باقيمانده با هم مساوى باشند. [پايان مسأله]