رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٩٢٣ - چند مسأله مهم و مورد ابتلا
به سرمايه است و نمىتوان خسارت را بر عهدۀ عامل ( كاركننده) قرارداد، يا در ميان هر دو تقسيم كرد.
مسأله ٢٩ وقت اذان صبح (براى نماز و روزه) در شبهاى مهتابى و غير مهتابى يكسان است و معيار، ظاهر شدن نور شفق در افق است، هر چند بر اثر تابش مهتاب نمايان نباشد.
مسأله ٣٠ تشريح بدن انسان براى مقاصد پزشكى با شرايطى كه در مسألۀ[ ٣٠ صفحۀ ٨٩٩]گفته شد جايز است و حكم دست زدن به اين مردهها در مسألۀ[ ٣١ صفحۀ ٨٩٩]بيان شد.
مسأله ٣١ «چك» مانند «سفته» بر دو قسم است: گاهى نشانۀ طلب كسى از ديگرى است (مثلاً در برابر خريد جنس از ديگرى به او چك داده است) در اين صورت، چك مدت دار را مىتوان به مقدارى كمتر از آن با شخص طلبكار نقداً معامله كرد، يا به شخص ثالثى به مبلغى كمتر فروخت، ولى اگر چك در مقابل طلب نبوده باشد معاملۀ آن اشكال دارد.
مسأله ٣٢ صندوقهاى قرض الحسنه نمىتوانند هيچ گونه شرطى در برابر دادن وام بكنند، مثلاً بگويند شرط وام آن است كه قبلاً اندوختهاى در آنجا داشته باشند، يا به شرط اينكه كار مزدى بدهند، بنا بر اين بايد كارمزدى را كه مىگيرند چيزى جداگانه از وام باشد.
مسأله ٣٣ در ميان مردم معمول است كه نخست وامى به صاحب خانه مىدهند و خانه را به عنوان رهن مىگيرند و در ضمن شرط مىكنند كه حق سكونت در آن خانه را داشته باشد يا مال الاجارۀ كمى بدهد، اين كار ربا و حرام است، راه صحيح اين است كه نخست خانه را اجاره كند (هر چند به مبلغ كمى باشد) و در ضمن عقد اجاره، شرط كند وامى به فلان مبلغ از سوى مستأجر به مالك داده شود و خانه در مقابل آن رهن باشد، در اين صورت ربا نيست و حلال است.
مسأله ٣٤(نماز جمعه) همانگونه كه در مسأله [٧٣٣ جلد اوّل]گفته شد در عصر معصومين عليهم السلام و نايب خاص آنها نماز جمعه واجب عينى است، ولى در زمان غيبت حضرت مهدى ارواحنا فداه واجب تخييرى مىباشد، يعنى هر يك از نماز جمعه يا ظهر را انجام دهد كافى است، ولى احتياط آن است كه به هنگام تشكيل حكومت اسلامى نماز جمعه را انتخاب كند.
مسأله ٣٥ «نماز جمعه» بايد به جماعت خوانده شود و حد اقل جمعيت براى انعقاد جمعه، پنج نفر است (امام جمعه و چهار نفر ديگر) .
مسأله ٣٦ نماز جمعه بر «مسافران» و «زنان» و «بيماران» و «از كار افتادگان» واجب نيست، ولى اگر آنها در نماز جمعه حاضر شوند نمازشان صحيح است، اما احتياط واجب آن است كه پنج نفر اصلى نماز جمعه (امام و چهار نفر ديگر) غير آنها باشد.