رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٧ - مسأله ١٧٥٣
احكام خمس
[احكام خمس از رساله امام خمينى ره]
[چيزهائى كه خمس در آنها واجب است.]
مسأله ١٧٥١ در هفت چيز خمس واجب مىشود: اوّل: منفعت كسب (١) . دوم: معدن. سوم: گنج. چهارم: مال حلال مخلوط به حرام. پنجم: جواهرى كه بواسطۀ غواصى يعنى فرو رفتن در دريا به دست مىآيد. ششم: غنيمت جنگ. هفتم: زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان بخرد (٢) . و احكام اينها مفصلاً گفته خواهد شد.
(١) مكارم : اوّل: منافع كسب و كار. .
زنجانى : اوّل: منفعت كسب و فايدههاى ديگر. .
(٢) سيستانى : بنا بر مشهور. .
مكارم : بنا بر احتياط واجب. .
زنجانى : و احكام اينها و تفاوتهاى آنها در كيفيت وجوب خمس و مصرف آنها در آينده گفته خواهد شد.
١ منفعت كسب
[مسأله ١٧٥٢]
مسأله ١٧٥٢ هرگاه انسان از تجارت يا صنعت، يا كسبهاى ديگر مالى به دست آورد، اگر چه مثلاً نماز و روزۀ ميّتى را بجا آورد و از اجرت آن، مالى تهيّه كند، چنانچه از مخارج سال خود او و عيالاتش زياد بيايد، بايد خمس، يعنى پنج يك آن را به دستورى كه بعداً گفته مىشود بدهد. (١)
(١) مكارم : مسأله هر گاه انسان از طريق زراعت يا صنعت يا تجارت يا از طريق كارگرى و كارمندى در مؤسسات مختلف درآمدى به دست آورد، چنانچه از مخارج سال او و همسر و فرزندان و ساير كسانى كه نفقه آنها را مىدهد زياد آيد، بايد خمس (پنج يك) آن را به شرحى كه بعداً گفته مىشود بپردازد.
[مسأله ١٧٥٣]
مسأله ١٧٥٣ اگر از غير كسب مالى به دست آورد (١) ، مثلاً چيزى به او ببخشند (٢) واجب نيست خمس آن را بدهد (٣) ، اگر چه احتياط مستحبّ آن است كه اگر از مخارج سالش زياد بيايد، خمس آن را هم بدهد.
(١) سيستانى : بجز مواردى كه در مسائل بعد استثنا مىشود. .
(٢) گلپايگانى ، صافى : مثلاً چيزى به وصيّت به او بدهند يا ببخشند يا هديه كنند يا جايزه دهند. .
بهجت : مثلاً چيزى به او ببخشند يا جايزه بدهند، يا اينكه از راه وصيّت يا نذر شخصى يا عمومى يا وقف، چيزى به او برسد. .