رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٦٣١ - مسأله ٢٦٧٧
است و بنا بر احتياط واجب قبول هم لازم است و در وقف عام، حاكم شرع قبول نمايد.
گلپايگانى ، صافى : ولى اگر براى افراد مخصوصى وقف نكند، بلكه مثل مسجد و مدرسه براى عموم وقف كند، يا مثلاً بر فقراء يا سادات وقف نمايد، أحوط و أولى آن است كه حاكم شرع يا كسى كه از طرف او منصوب است قبول نمايد. ( صافى : و چنانكه وقف به صيغه واقع مىشود به عمل نيز واقع مىشود پس اگر خانهاى را به قصد اينكه وقف باشد به كسى كه بر او وقف كرده بدهد و او هم به قصد قبول، آن را بگيرد صحيح است و همچنين اگر فرشى را به قصد وقف در مسجد بيندازد يا مكانى را به قصد مسجد بودن در اختيار نمازگزاران بگذارد وقفيّت حاصل مىشود) .
خوئى ، تبريزى : بلكه وقف به عمل نيز محقّق مىشود. مثلاً چنانچه حصيرى را به قصد وقف بودن در مسجد بيندازد و يا جايى را به قصد مسجد بودن بسازد و در اختيار نمازگزاران بگذارد وقفيّت محقّق مىشود. و در موقوفات عامّه مثل مسجد و مدرسه يا چيزى كه براى عموم وقف كند يا مثلاً بر فقراء يا سادات وقف نمايد، قبول كردن كسى در صحّت وقف لازم نيست.
فاضل : و وقف به عمل نيز محقّق مىشود مثلاً چنانچه حصيرى را به قصد وقف بودن در مسجد بيندازد و يا جايى را به قصد مسجد بودن بسازد و در اختيار نمازگزاران بگذارد وقفيّت محقّق مىشود. در موقوفات عامّه، مثل مسجد و مدرسه، قبول نمودن لازم نيست و در وقف خاصّ، احتياط آن است كه كسى كه چيزى براى او وقف شده يا وكيل يا ولىّ او قبول كند، گرچه بعيد نيست در وقف خاصّ هم قبول لازم نباشد.
(٣) مكارم : خواه وقف عام باشد يا وقف خاص، هر چند احتياط مستحبّ آن است كه حاكم شرع در وقف عام و اشخاصى كه براى آنها وقف شده در وقف خاص، صيغۀ قبول بخوانند.
(٤) بهجت : در وقف خاص، قبول كردن، مطابق احتياط است.
زنجانى : مسأله در وقف انشاء صيغه لازم است ولى لازم نيست صيغه را به زبان بياورد يا به عربى بخواند، بلكه اگر صيغه را به فارسى بخواند يا به وسيلهاى همچون نوشتن يا كار ديگرى وقف را انشاء كند كفايت مىكند، در وقف قبول كردن كسى كه براى او وقف شده يا ولىّ يا وكيل او شرط نيست، همچنانكه اگر وقف بر افراد مخصوصى نباشد، بلكه مثل مسجد و مدرسه براى عموم وقف كند يا مثلاً بر فقراء يا سادات وقف نمايد، قبول كردن كسى لازم نيست، بنا بر اين اگر مثلاً بگويد خانۀ خود را وقف كردم، (وقف با شرايطى كه گفته خواهد شد) صحيح خواهد بود.
سيستانى : مسأله لازم نيست صيغۀ وقف را به عربى بخوانند بلكه اگر مثلاً بگويد اين كتاب را بر طلاب علم وقف كردم، وقف صحيح است؛ بلكه وقف به عمل نيز محقّق مىشود، مثلاً چنانچه حصيرى را به قصد وقف بودن در مسجد بيندازد و يا ساختمانى را بطورى كه مساجد را به آن طور مىسازند به قصد مسجد بودن بسازد، وقفيّت محقّق مىشود. ولى به قصد تنها وقفيت محقق نمىشود؛ و قبول در وقف لازم نيست چه وقف عام باشد و چه وقف خاص و همچنين قصد قربت لازم نيست.