نمايد، ولى اگر تركه‌اى دارد، واجب است ثلث آن در مورد وصيّت او مصرف شود و مجرّد نياز ورثه و صغير بودن آنان عذر شرعى براى عمل نكردن به وصيّت محسوب نمى‌شود.

س ١٨٤٤: آيا وجود موصى له در هنگام وصيّت در صحت و نفوذ وصيّت به مال شرط است؟ ج: وجود موصى له هنگام وصيّت در وصيّت تمليكى شرط است، هر چند به صورت جنين در رحم مادرش باشد و يا حتّى جنينى باشد كه هنوز روح در آن دميده نشده است، به شرط اينكه زنده بدنيا بيايد.

س ١٨٤٥: موصى در وصيّت مكتوب خود علاوه بر نصب وصىّ براى اجراى وصيّت‌هايش، فردى را هم به عنوان ناظر تعيين كرده، ولى تصريح به اختيارات او نكرده است يعنى مشخص نيست كه آيا نظارت او بر كار وصىّ فقط براى اطلاع از كارهاى اوست تا بر خلاف آنچه موصى مقرّر كرده عمل نكند يا آنكه نسبت به اعمال موصى داراى راى و نظر است و كارهاى او بايد طبق نظر و صلاحديد ناظر صورت بگيرد، اختيارات ناظر در اين صورت چگونه است؟ ج: با فرض اطلاق وصيّت، بر وصىّ واجب نيست در كارهايش با ناظر مشورت كند، هر چند احوط انجام آن است و وظيفه ناظر، نظارت بر وصىّ جهت اطلاع يافتن از كارهاى اوست.

س ١٨٤٦: فردى پسر بزرگ خود را وصىّ و مرا ناظر بر او قرار داده و از دنيا رفته است، سپس فرزند او نيز وفات يافته و من تنها فرد مسئول اجراى وصيّت او شده‌ام، ولى در حال حاضر به علت وضعيت خاصى كه دارم، اجراى امورى كه به آنها وصيّت شده براى من مشكل مى‌باشد، آيا تبديل مورد وصيّت با پرداخت منافع حاصل از ثلث به اداره بهداشت جهت مصرف در امور خيريه و براى افراد نيازمندى كه تحت تكفل آن اداره هستند و مستحقّ كمك و مساعدت مى‌باشند، جايز است؟ ج: ناظر نمى‌تواند بطور مستقل به اجراى وصاياى ميّت بپردازد هر چند بعد از موت موصى باشد، مگر آنكه موصى بعد از موت وصىّ او را وصىّ قرار داده باشد و در غير اين صورت، بايد بعد از فوت وصىّ به حاكم شرع مراجعه كند تا فرد ديگرى را به جاى او تعيين نمايد و به هر حال تعدّى از وصيّت ميّت و تغيير و تبديل آن جايز نيست.

س ١٨٤٧: اگر شخصى وصيّت كند كه مقدارى از اموال او براى تلاوت قرآن كريم در نجف اشرف مصرف شود و يا مالى را براى اين كار وقف نمايد و براى وصىّ يا متولى وقف ارسال مال به نجف اشرف جهت اجير كردن كسى براى قرائت قرآن ممكن نباشد، تكليف او در اين مورد چيست؟ ج: اگر مصرف آن مال حتّى در آينده براى تلاوت قرآن كريم در نجف اشرف ممكن باشد، واجب است به وصيّت عمل شود.

س ١٨٤٨: مادرم قبل از وفاتش وصيّت نمود كه طلاهاى او را شب‌هاى جمعه در كارهاى خير مصرف كنم و من تا كنون اين كار را براى او انجام داده‌ام، ولى در صورت مسافرت به كشورهاى خارجى كه ساكنين آنها به احتمال زياد مسلمان نيستند، تكليف من چيست؟ ج: تا زمانى كه احراز نشود كه مقصود او انفاق به عموم مردم اعم از مسلمان و غير مسلمان بوده، واجب است آن مال فقط در امور خيريه مربوط به مسلمانان مصرف شود، هر چند با