رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٣٣٢ - مسأله اختصاصى
بهجت : مثل گردو. .
فاضل : مثل تخم مرغ يا اسكناس. .
(٣) بهجت : كه با مشاهده آنها را مىخرند. .
[مسأله ٢١٩٤]
مسأله ٢١٩٤ اگر زمينى را براى زراعت جو، يا گندم (١) اجاره دهد و مال الاجاره را جو يا گندم همان زمين (٢) قرار دهد اجاره صحيح نيست (٣)
اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه اراكى نيست
(١) فاضل ، نورى : يا محصول ديگر. .
(٢) فاضل : مال الاجاره را از محصول همان زمين. .
(٣) مكارم : همچنين در مقابل محصولات ديگر زمين.
خوئى ، تبريزى : مسأله اگر زمينى را براى زراعت اجاره دهد و مال الاجاره را حاصل همان زمين يا زمين ديگر كه فعلاً موجود نيست قرار دهد اجاره صحيح نيست. و اگر مال الاجاره بالفعل موجود باشد مانعى ندارد.
سيستانى : و يا اينكه كلّى در ذمّه قرار دهد مشروط به آن كه از حاصل همان زمين پرداخت شود. .
سيستانى : اگر حاصل زمين. .
بهجت : مسأله اگر زمينى را براى زراعت اجاره دهد و مال الإجاره را حاصل همان زمين قرار دهد، در صورتى كه حاصل موجود باشد كه بتوان آن را درو كرد، اجاره صحيح است، و اگر حاصل، موجود نباشد اجاره صحيح نيست، ولى در همين صورت اخير اگر مستأجر مال الإجاره را به ذمّه بگيرد و شرط كند كه آن را از حاصل همان زمين پرداخت كند، اجاره صحيح است.
[مسأله ٢١٩٥]
مسأله ٢١٩٥ كسى كه چيزى را اجاره داده، تا آن چيز را تحويل ندهد، حقّ ندارد اجارۀ آن را مطالبه كند و نيز اگر براى انجام عملى اجير شده باشد، پيش از انجام عمل حقّ مطالبۀ اجرت ندارد (١)
(١) گلپايگانى ، صافى : مگر آن كه شرط كرده باشد يا معمول باشد كه قبل از عمل اجرت را بدهند.
تبريزى : مگر در مواردى كه متعارف، دادن اجرت قبل از عمل باشد مثل اجير شدن براى حجّ و زيارت، يا اجير، اداء اجرت را قبل از عمل شرط كند.
سيستانى : مگر در مواردى كه معمول است اجرت پيش از انجام عمل پرداخت شود، مانند اجير براى حجّ.
فاضل : مگر اينكه شرط خلاف آن بشود و يا متعارف، آنگونه باشد.
مسأله اختصاصى
مكارم : مسأله ١٨٦٨ مستحبّ است اجرت كارگر را قبل از آن كه عرق او بخشكد به او بدهند، مگر اين كه خود كارگر مايل نباشد و مثلاً مىخواهد حقوق خود را ماه به ماه بگيرد.