(٢) مكارم : و مقدارى كه از صد تا كمتر است زكات ندارد. [و]لازم نيست زكات را از خود گوسفندان بدهد، بلكه اگر گوسفند ديگرى بدهد جايز است، و همچنين مى‌تواند بجاى گوسفند و گاو و شتر، پول آنها را بدهد، مگر آنكه دادن خود حيوان براى مستحقّ مفيدتر باشد در اين صورت احتياط آن است كه خود آن را بدهد.

(٣) خوئى ، تبريزى ، سيستانى ، نورى : بقيّه مسأله ذكر نشده.

گلپايگانى ، اراكى ، صافى : پول يا جنس ديگر بدهد كافى است. [پايان مسأله]

فاضل : امّا اگر چيز ديگرى غير از اين دو را بدهد اشكال دارد. [پايان مسأله]

زنجانى : و پرداخت اجناس ديگر (بجز پول) از بابت قيمت كفايت نمى‌كند.

(٤) بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده.

[مسأله ١٩١٤]

مسأله ١٩١٤ زكات ما بين دو نصاب واجب نيست، پس اگر شماره گوسفندهاى كسى از نصاب اوّل كه چهل است بيشتر باشد تا به نصاب دوم كه صد و بيست و يك است نرسيده، فقط بايد زكات چهل تاى آن را بدهد و زيادى آن زكات ندارد و همچنين است در نصابهاى بعد.

[مسأله ١٩١٥]

مسأله ١٩١٥ زكات شتر و گاو و گوسفندى كه به مقدار نصاب برسد واجب است، چه همۀ آنها نر باشند يا مادّه، يا بعضى نر باشند و بعضى مادّه.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

[مسأله ١٩١٦]

مسأله ١٩١٦ در زكات، گاو و گاو ميش يك جنس حساب مى‌شود و شتر عربى و غير عربى يك جنس است (١) و همچنين بز و ميش و شيشك در زكات با هم فرق ندارند.

(١) زنجانى : و همچنين است بز و ميش.

بهجت : رجوع كنيد به ذيل مسأله ١٩١٢.

[مسأله ١٩١٧]

مسأله ١٩١٧ اگر گوسفند براى زكات بدهد، بايد اقلاً داخل سال دوم شده باشد، و اگر بز بدهد بايد داخل سال سوم شده باشد.

خوئى ، گلپايگانى ، تبريزى ، سيستانى ، صافى : مسأله اگر براى زكات گوسفند بدهد، بنا بر احتياط واجب بايد [١]اقلاً داخل سال دوم شده باشد. [٢]و اگر بز بدهد احتياطاً بايد داخل سال سوم شده باشد.

بهجت : مسأله گوسفندى را كه براى زكات مى‌دهد اگر داخل سال دوم شده باشد كافى است، ولى أظهر اين است كه اگر هفت ماه گوسفند هم تمام شده باشد كافى است، و اگر بز را به عنوان زكات بدهد، بايد داخل سال سوم شده باشد.

مكارم : مسأله گوسفندى را كه براى زكات مى‌دهد احتياط واجب آن است كه حد اقل سال اوّل آن تمام شده باشد و اگر بز مى‌دهد دو سال آن تمام شده باشد.