يك عموى پدر و مادرى و دو عمّه پدر و مادرى داشته باشد، بر طبق نظر صحيح، سهم عموى مادرى ٨٤٨ و سهم عموى پدرى و مادرى ٢٠٤٨ و سهم هر يك از دو عمّه پدر و مادرى ١٠٤٨(مجموعاً ٢٠٤٨ مى‌باشد، ولى طبق نظر برخى از علماء سهم هر يك از اين چهار نفر ١٢٤٨ است، بنا بر اين سهم قطعى عموى مادرى ٨٤٨(طبق نظر برخى از علماء:١٢٤٨ و سهم قطعى عموى پدر و مادرى ١٢٤٨(طبق نظر صحيح:٢٠٤٨، و سهم قطعى هر يك از دو عمّه پدر و مادرى ١٠٤٨(طبق نظر برخى از علماء:١٢٤٨ است و اگر مقدار مردّد را در هر مورد به طور مساوى مصالحه كنند، سهم نهايى عموى مادرى ١٠٤٨) و سهم عموى پدر و مادرى ١٦٤٨ و سهم هر عمّه پدر و مادرى ١١٤٨(مجموعاً:٢٢٤٨ خواهد بود.

فاضل : مسأله اگر ميّت چند عمو و چند عمّۀ پدر و مادرى و مادرى داشته باشد:

الف: با وجود عمو و عمّۀ پدرى و مادرى، عمو و عمّۀ پدرى ارث نمى‌برند.

ب: با وجود عمو و عمّۀ پدر و مادرى و عمو و عمّۀ مادرى مال به تفصيل زير تقسيم مى‌شود:

(١) اگر متوفّى فقط يك عمو و يا عمّۀ مادرى داشته باشد ١٦ مال به او مى‌رسد و بقيۀ مال بين عمو و عمۀ پدر و مادرى همانطور كه در مسألۀ[٢٧٥٦]بيان شد تقسيم مى‌شود.

(٢) اگر متوفّى چند عمو و عمّه يا چند عمۀ مادرى داشته باشد ١٣ مال ميّت به آنان مى‌رسد كه بالسويه بين آنان تقسيم مى‌شود (طبق مسألۀ[٢٧٥٧]و بقيۀ مال بين عمو و عمّۀ پدر و مادرى به ترتيبى كه در مسألۀ[٢٧٥٦]بيان شد تقسيم مى‌شود.

(٣) در اين مسأله فرقى نمى‌كند كه عمو و عمّه و عمّۀ پدر و مادرى يك نفر باشند يا چند نفر يعنى اگر يك نفر باشد ٥٦ مال در فرض يك و ٢٣ مال در فرض دو به او مى‌رسد و اگر چند نفر باشند طبق آنچه در مسألۀ[٢٧٥٦]و [٢٧٥٧]بيان شد اين مقدار بين آنان تقسيم مى‌شود.

مسألۀ اختصاصى

فاضل : مسأله ٢٩٢١ اگر وارث ميّت همسر و چند عمو و عمّه باشند، همسر اگر شوهر باشد ١٢ و اگر زن باشد ١٤ ارث مى‌برد و عمو و عمّۀ مادرى اگر يكى باشد ١٦ و اگر چند نفر باشند ١٣ بقيۀ مال را ارث مى‌برند و ٢٣ بقيۀ مال به عمو و عمّۀ پدر و مادرى طبق مسألۀ قبل تقسيم مى‌شود.

[مسأله ٢٧٥٩]

مسأله ٢٧٥٩ اگر وارث ميت فقط يك دايى يا يك خاله باشد، همۀ مال به او مى‌رسد و اگر هم دايى و هم خاله باشد و همه پدر و مادرى (١) يا پدرى، يا مادرى باشند (٢) مال به طور مساوى بين آنان قسمت مى‌شود (٣) و احتياط (٤) آن است كه در تقسيم با يكديگر صلح كنند (٥)

(١) سيستانى : يعنى با مادر ميت از يك پدر و مادر باشند. .

(٢) سيستانى : بعيد نيست كه دايى دو برابر خاله ارث ببرد ولى احتمال تساوى هم مى‌رود، پس به احتياط واجب در مقدار زائد مصالحه كنند.

(٣) خوئى ، تبريزى : بقيه مسأله ذكر نشده.

(٤) نورى : احتياط واجب. .