بايد خمس آن را بدهد يا آن را كه از قبيل مئونه كسب است مثل اجاره دكان و خمس ندارد؟ ج پولى را كه براى سرقفلى داده است و از ارباح مكاسب است بايد خمس بدهد [١].

س ٤٦ مالك كه سرقفلى مى‌گيرد براى او اين وجه هبه محسوب مى‌شود و خمس ندارد يا از ارباح مكاسب است و خمس دارد؟ ج وجه سرقفلى نيز از ارباح مكاسب است و خمس دارد.

س ٤٧ مركبى كه از ربح كسب تهيه مى‌شود براى اين كه سوار شود و به تجارتخانه يا مزرعه يا دكان يا محل كار خود برود بدون آنكه جنس تجارت با او حمل نمايد خمسش واجب است يا نه؟ ج بايد خمس آن را بدهد [٢].

س ٤٨ شخصى كه كارخانه يا اتومبيل يا ساير ابزار كسب دارد كه به قيمتى خريده است و سرمايه او همين مى‌باشد و در اثر كار كردن فرسوده شده و قيمت آن كمتر شده است ولى باز هم با همين ابزار كار مى‌كند و تأمين معاش مى‌نمايد آيا در آخر سال مقدارى را كه در اثر فرسودگى از قيمت اين ابزار كم شده است مى‌تواند از ربح بردارد و جبران كند و خمس بقيه ربح را بدهد يا آنكه خمس تمام ربحى را كه آخر سال برايش مى‌ماند بايد بپردازد.

ج فرسودگى و استهلاك ابزار كسب در طريق استرباح [٣]كه موجب تنزل قيمت مى‌شود از درآمد استثنا مى‌شود و خمس بقيه را بايد داد [٤].

س ٤٩ اگر زمينى را به ذمه خريد و در وقت معامله توجه نداشت كه قيمت را بعداً از چه پولى بدهد و بعد از تمام شدن معامله قيمت را از ربح كسب خود قبل از اين كه سال بر آن بگذرد داد اكنون پس از چند سال كه قيمت آن زمين ترقى كرده بايد خمس ارزش آن را بدهد يا خمس قيمت (ثمن) كافى است؟ ج سر سال خمس زمين را به قيمت فعلى آن بايد بدهد.

س ٥٠ شخصى خود و فرزندان اناث و ذكورش بالغ و غير بالغ كار مى‌كنند و اجرت همه به دست او مى‌آيد كه خرج زندگى كند و مقدار زائد از مئونه را صرف تهيه باغ و خانه و سرمايه مى‌نمايد اكنون پس از چند سال تكليف خمس نسبت به زائد از مئونه چگونه است؟ در حالى

[١] نورى : اگر راه امرار معاش او منحصر به اين است كه اين پول را به عنوان سرقفلى بدهد تا ملك را به او اجاره بدهد خمس ندارد