بهجت : مسأله ١٤٧٨ كسى كه زكات يا خمس يا واجبات ماليۀ ديگرى كه به عين مال تعلّق مى‌گيرد و هم كفّاره يا قرض و مانند آن كه به عين مال تعلّق نمى‌گيرد بدهكار است، اگر بميرد و اموالش براى اداى همۀ آنها كافى نباشد، اداى زكات و خمس و واجبات مالى كه به عين مال تعلّق مى‌گيرد، مقدّم است.

بهجت : مسأله ١٤٧٩ كسى كه حجّ و زكات بر عهده دارد، اگر بميرد و مالش براى هر دو كافى نباشد، چنانچه مالى كه متعلق زكات است باقى باشد اَداى زكات مقدّم است، وگرنه مالش بين حجّ و زكات تقسيم مى‌شود، و اين در صورتى است كه سهم حجّ براى كمترين مراتب حجّ كافى باشد، و اگر كافى نباشد احتمال دارد بين اداى زكات و انجام حجّ مخيّر باشند، اگر چه احتياط واجب در اختيار نمودن حجّ است، خصوصاً اگر با انجام حجّ مقدارى مال براى زكات باقى بماند.

بهجت : مسأله ١٤٨٠ غير از گندم، جو، خرما و كشمش، در چيزهايى كه از زمين مى‌رويد و با پيمانه يا وزن معامله مى‌شود و از چيزهايى نيست كه مثل سبزيجات زود فاسد شود، زكات مستحبّ است و نصاب اين گونه چيزها همان «سيصد من تبريز» است.

بهجت : مسأله ١٤٨١ اگر چند نفر در مالى شريك باشند، كسى كه سهمش به مقدار نصاب رسيده زكات بر او واجب است، و همچنين اگر كسى در چند جا مالى داشته باشد در صورتى كه مجموع آنها به حدّ نصاب برسد، زكات بر او واجب مى‌شود.

بهجت : مسأله ١٤٨٢ دادنِ زكاتِ مال التّجاره، يعنى مالى كه انسان آن را سرمايۀ كسب قرار مى‌دهد با شرايطى مستحبّ است، كه از جمله اين شرايط، رسيدن آن به حدّ نصاب طلا يا نقره در تمام سال است، پس اگر مدّتى از حدّ نصاب كمتر شود، زكات استحبابى ندارد.

زكات گندم و جو و خرما و كشمش

[مسأله ١٨٦٤]

مسأله ١٨٦٤ زكات گندم و جو و خرما و كشمش وقتى واجب مى‌شود كه به مقدار نصاب برسند و نصاب آنها ٢٨٨ من تبريز و ٤٥ مثقال كم است (١) كه «٢٠٧/٨٤٧» كيلوگرم مى‌شود (٢)

(١) گلپايگانى : بقيّه مسأله ذكر نشده.

(٢) خوئى ، تبريزى : تقريباً «٨٤٧ كيلوگرم» مى‌شود.

فاضل ، مكارم : حدود «٨٤٧ كيلوگرم» برآورد شده است ( مكارم : كمى كمتر از سه خروار) .

سيستانى : نصاب آنها سيصد صاع است كه به گفتۀ عده‌اى تقريباً «٨٤٧ كيلوگرم» مى‌شود.

صافى : تقريباً بنا بر آنچه بعضى حساب كرده‌اند «٨٨٥ كيلوگرم» مى‌شود.

بهجت : نصاب آنها حدود «٢٨٨ من تبريز» است، كه آن را «٨٤٧ كيلوگرم» يا «٩٤/٨٤٩١ كيلوگرم» (به حساب دقيق‌تر) برآورد كرده‌اند، ولى رعايت «٨٤٧ كيلوگرم» موافق با احتياط است.

زنجانى : مسأله زكات گندم و جو و خرما و كشمش وقتى واجب مى‌شود كه به مقدار