انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٨ - ياد خدا در همه حال

است كه فرمود:

«ما مِن شَى‌ءٍ الّا وَلَهُ حَدٌّ يَنتَهي الَيهِ الّا الذّكرَ فَلَيسَ لَهُ حَدٌّ يَنتَهي الَيهِ‌

؛ هر چيزى حدّى دارد كه وقتى به آن رسد پايان مى‌پذيرد جز ذكر خدا كه حدّى براى پايان آن وجود ندارد».

سپس افزود:

«فَرَضَ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ الفَرائضَ فَمَن أدّاهُنَّ فَهُوَ حَدُّهُنَّ وَشَهرُ رَمَضان فَمَن صامَهُ فَهُوَ حَدُّهُ وَالحَجُّ فَمَن حَجَّ فَهُوَ حَدُّهُ الّا الذّكرَ فَإنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَم يَرضِ مِنهُ بِالقَليلِ وَلَم يَجعَل لَهُ حدّاً يُنتَهى‌ الَيهِ ثُمَّ تَلا:

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أُذْكُروا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا* وَسَبّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا» [١]؛ خداوند نمازهاى فريضه را واجب كرده است، هر كس آنها را ادا كند حدّ آن تأمين شده، ماه مبارك رمضان را هر كس روزه بگيرد حدّش انجام گرديده و حج را هر كس (يك‌بار) به‌جا آورد همان حدّ اوست، جز ذكر خدا كه خداوند به اندك آن راضى نشده و براى فزونى آن حدّى قائل نگرديده، سپس به‌عنوان شاهد سخن اين آيه را تلاوت فرمود: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، خدا را بسيار ياد كنيد و صبح و شام او را تسبيح گوييد». [٢] امام صادق عليه السلام در ذيل همين روايت از پدرش امام باقر عليه السلام نقل مى‌كند كه «او كثيرالذّكر بود و هرگاه با او راه مى‌رفتم ذكر خدا مى‌گفت و هنگام غذا خوردن نيز به ذكرخدا مشغول بود، حتّى‌وقتى بامردم سخن مى‌گفت ازذكر خدا غافل نمى‌شد».

سرانجام با اين جمله پرمعنى حديث مزبور پايان مى‌پذيرد:

«وَالبَيتُ الَّذى يَقرَا فيهِ القُرآن وَيَذكرُ اللّه عَزَّ وَجلّ فيهِ تَكثُرُ بَرَكَتُهُ وَتَحضُرُهُ المَلائِكَةُ وَتَهرُبُ مِنهُ الشَّياطينَ وَيَضى‌ءُ لِأهلِ السَّماءِ كَما يُضى‌ءُ الكَوكَبُ الدُّريّ لِأهلِ الارضِ‌

؛ خانه‌اى كه در آن تلاوت قرآن شود و خدا ياد شود بركتش افزون خواهد شد، فرشتگان در آن حضور مى‌يابند و شياطين از آن فرار مى‌كنند و براى اهل آسمان‌ها مى‌درخشد همان‌گونه كه ستاره درخشان براى اهل زمين». [٣]

[١]. سوره احزاب، آيات ٤١ و ٤٢.

[٢]. كافى، ج ٢، ص ٤٩٨.

[٣]. همان.