انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٨ - مدارك شفاعت

البتّه بحث‌ها و اشارات ديگرى به اين مسأله بدون ذكر اين عنوان ديده مى‌شود.

اين آيات به چند گروه تقسيم مى‌شود:

گروه اوّل آياتى است كه به‌طور مطلق شفاعت را نفى مى‌كند، مانند: « «أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأتِىَ يَوْمٌ لَابَيْعٌ فِيهِ وَ لَاخُلَّةٌ وَ لَاشَفَاعَةٌ»؛ از آنچه به شما روزى داديم انفاق كنيد پيش از آنكه روزى فرا رسد كه در آن نه خريد و فروشى است (تا بتوانيد نجات خود را خريدارى كنيد) و نه دوستى سودى دارد و نه شفاعتى شامل حالتان مى‌شود». [١] در آيه‌اى ديگر مى‌فرمايد: « «وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ»؛ شفاعتى از كسى پذيرفته نمى‌شود». [٢] در اين آيات راه‌هاى متصوّر براى نجات مجرمان غير از ايمان و عمل صالح، چه از طريق پرداختن عوض مادّى يا پيوند و سابقه دوستى و يا مسأله شفاعت نفى شده است.

در مورد برخى مجرمان مى‌خوانيم: « «فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِينَ»؛ ازاين‌رو شفاعت شفاعت‌كنندگان به حال آنان سودى نمى‌بخشد». [٣] گروه دوم آياتى است كه «شفيع» را فقط خدا معرّفى مى‌كند. مانند: « «مَا لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ ولىّ وَ لَاشَفِيعٍ»؛ هيچ سرپرست و شفاعت‌كننده‌اى براى شما جز خداوند نيست». [٤] « «قُلْ لِلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا»؛ بگو: تمام شفاعت تنها از آنِ خداست». [٥] گروه سوم آياتى است كه شفاعت را به اذن و فرمان خدا مشروط مى‌كند مانند:

« «مَنْ ذَاالَّذِى يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ»؛ چه كسى مى‌تواند نزد خدا جز به اذن خدا

[١]. سوره بقره، آيه ٢٥٤.

[٢]. سوره بقره، آيه ٤٨.

[٣]. سوره مدّثّر، آيه ٤٨.

[٤]. سوره سجده، آيه ٤.

[٥]. سوره زمر، آيه ٤٤.