انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٩ - صدقه براى درگذشتگان

صدقات (و انفاق‌هاى خود) را آشكار كنيد خوب است و اگر آنها را پنهان ساخته و به نيازمندان بدهيد براى شما بهتر است و از گناهانتان مى‌كاهد و خداوند به آنچه كنيد آگاه است». [١] در تفسير برهان در ذيل اين آيه شريفه روايتى از امام باقر عليه السلام آورده كه در تفسير جمله اوّل آيه كه صدقه آشكار را پسنديده خوانده است مى‌فرمايند: «مراد زكات واجب است و در جمله دوم كه صدقه پنهان را براى صدقه‌دهندگان شايسته و نيكوتر دانسته فرموده: مقصود صدقه مستحب است».

امام صادق عليه السلام فرمود: چيزى را كه خداوند بر مكلّف واجب كرده است اگر آن را آشكارا انجام دهد بهتر از پنهان است و چيزى را كه مستحب كرده، پنهانش بهتر از آشكار است. سپس فرمود: اگر مردى زكات واجب خود را به دوش بگيرد و آشكارا بين صاحبان حق تقسيم كند كارى بسيار پسنديده كرده است.

و از همه صدقات بهتر صدقه جاريه است. به اين داستان‌ها توجّه كنيد.

صدقه براى درگذشتگان‌

يكى از سربازان اسلام به نام «سعد» با ديگر همرزمان به همراه پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه خارج شد و به جبهه جنگ رفت. در آن وقت مادرش بيمار بود و در غياب او از دنيا رفت. سعد به مادرش سخت علاقه داشت و در مراجعت كه از مرگش آگاه شد بسيار متأثّر گرديد. حضور پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد مى‌خواستم پيش از سفر براى مادرم صدقه‌اى بدهم موفّق نشدم، اينك كه از دنيا رفته اگر به نيّت وى صدقه‌اى بدهم براى او نفعى خواهد داشت؟ حضرت فرمود: آرى. گفت: چه صدقه‌اى بدهم كه بهتر باشد؟ فرمود: در اين مسافرت ديدى كه سربازان بين راه در مضيقه آب بودند اگر قدرت دارى در اين مسير چاهى حفر كن تا كاروان‌هايى كه رفت و آمد مى‌كنند از آن چاه آب بردارند و براى مادرت صدقه جاريه باشد. او

[١]. سوره بقره، آيه ٢٧١.