انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٢ - زبان در روايات اسلامى

الإنسانِ في حِفظِ اللّسانِ‌

؛ گرفتارى آدمى از زبان است و سلامت آدمى هم در نگهدارى زبان است». [١] پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خطاب به ابن مسعود فرمود:

«عَلَيكَ بِحِفظِ لِسانِكَ فَإنَّ اللّهَ تَعالى‌ يَقولُ:

«الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَى‌ أَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلّمُنَا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ‌ [٢]؛ بر تو باد به نگهدارى زبان، زيرا خداوند مى‌فرمايد: امروز بر دهانشان مُهر مى‌نهيم و دستانشان با ما سخن مى‌گويند و پاهايشان به كارهايى كه مى‌كردند گواهى مى‌دهند». [٣] در حديثى اميرمؤمنان على عليه السلام فرمود:

«طُوبى‌ لِمَن أنفَقَ الفَضلَ مِن مالِهِ وَأمسَكَ الفَضلَ مِن كَلامِهِ‌

؛ خوشا به حال كسى كه اموال اضافى خود را انفاق كند و از گفتن سخنان زايد بپرهيزد». [٤] از امام صادق عليه السلام از پدرانش نقل شده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«زينَةُ الحَديثِ الصّدقُ‌

؛ زينت سخن، راستگويى است». [٥] در حديثى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«فِتنَةُ اللّسانِ أشَدُّ مِن ضَربِ السَّيفِ‌

؛ فتنه زبان، سخت‌تر از ضربت شمشير است». [٦] از عبداللّه بن سنان از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«ألا انَبّئُكُم بِشِرارِكُم؟ قالُوا: بلى‌ يا رَسولَ اللّهِ، قال: ألمَشّاؤُونَ بِالنَّميمَةِ ألمُفَرّقونَ بَينَ الأحِبَّةِ، ألباغونَ للبَراءِ المَعايِبِ‌

؛ آيا شما را از بدكارانتان آگاه نكنم؟ گفتند: آرى اى پيامبر خدا. فرمود: آنان كه به سخن‌چينى گام برمى‌دارند و ميان دوستان جدايى مى‌افكنند و براى گناهان عيب مى‌تراشند». [٧]

[١]. بحارالانوار، ج ١٨، ص ٢٨٦.

[٢]. سوره يس، آيه ٦٥.

[٣]. بحارالانوار، ج ٧٧، ص ١٠٩.

[٤]. همان، ص ٢٩٥.

[٥]. همان، ص ١١٤.

[٦]. همان، ج ١٨، ص ٢٨٦.

[٧]. كافى، ج ٢، ص ٣٦٩.