الهى محقق خواهد شد، و از اين رو مى‌بينيم با وجود صبر صفات دوازده‌گانه بارور مى‌شود، با اين تفسير بيان پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله) در تفسير ايمان كه فرمودند: «همان صبر است»، بيشتر روشن شد، يعنى اگر صبر نباشد اصلا ايمانى نيست پس در واقع صبر همان ايمان و ايمان همان صبر است.

از نكات ديگرى كه در اين آيه بود، تحيّت و سلام است، كه اين صابران از آن برخوردارند، تحيّت و سلام از بهشتيان و فرشتگان، چنانكه در آيه قبل آمده بود و مخصوصاً از طرف خداوند متعال چنانكه در آيه‌ [١] ٥٨ سوره يس آمده:

(سَلَامٌ قَوْلا مِّنْ رَّبّ رَّحِيم)

(براى آنها سلامى از سوى پروردگار رحيم است).

٤- (وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يُوقِنُونَ): «و قرار داديم از بنى‌اسرائيل پيشوايان را كه هدايت به امر ما مى‌كردند (و اين مقام در اثر اين بود كه) صبر كردند و يقين به آيات ما داشتند». [٢]

در اين آيه صبر را عاملى براى رسيدن به نبوت و امامت قرار داده، و در تفسير اين آيه كه مراد از اين برگزيدگان انبيائى بودند كه در بنى‌اسرائيل به تدريج به درجه نبوّت رسيدند.

اينكه صبر را مقدم بر يقين انداخت، شايد به اين جهت باشد، كه: صبر ريشه تحصيل يقين است، صبر در همه جوانب و به ويژه صبر بر عبادت نتيجه‌اش‌

[١]. در اينكه آيا تحيّت و سلام در آيه دو معنى دارد يا يك معنى؟ در ميان مفسران گفتگو است ولى با توجه به اينكه تحيّت در اصل به معنى دعا براى زندگى و حيات ديگرى است و سلام از ماده سلامت است و به معنى دعا براى كسى است، بنابراين چنين نتيجه مى‌گيريم كه واژه اول به عنوان درخواست حيات است و واژه دوم براى توأم بودن اين حيات با سلامت است، هر چند گاهى ممكن است اين دو كلمه به يك معنى بيايد. البته تحيّت در عرف معنى وسيع‌ترى پيدا كرده و آن هرگونه سخنى است كه در آغاز ورود به كسى گويند و مايه خوشحالى و احترام و اظهار محبت نسبت به او مى‌باشد. (تفسير نمونه، جلد ١٥، صفحه ١٧١).

[٢]. سوره السجده، آيه ٢٤.