«خداوند متعال فرستاد حضرت محمد (صلى الله عليه وآله) را در حالى كه ترساننده جهانيان از عذاب و امين بر ابلاغ احكامى بود كه بر او نازل شده بود، و شما اى گروه عرب بر بدترين كيش و آئين (يعنى شرك و بت‌پرستى) و در بدترين خانه و جايگاه (يعنى حجاز) بوديد (كه قحطى و فتنه در آنجا بسيار بود)، در زمين‌هاى سنگلاج و ميان مارهاى پر زهرى كه از آوازها نمى‌رميدند، مانند اينكه كر بودند، اقامت داشتيد، آب لجن سياه را مى‌آشاميديد و غذاى خشن (مانند جُوِ پر سبوس و آرد هسته خرما و سوسمار) مى‌خورديد، و خون يكديگر را مى‌ريختيد و قطع رحم و دورى از خويشاوندان مى‌كرديد، (بر اثر سختى معيشت و بدى اخلاق رعايت صله رحم نمى‌نموديد) بتها در ميان شما نصب، و گناهان به شما پيچيده شده بود». [١]

پس روشن شد كه از ديدگاه على (عليه السلام) بدترين دين، دينى است كه از توحيد و يگانه‌پرستى به دور باشد و بدترين جايگاهها و مكانها هم، مكانى است كه داراى صفاتى باشد كه حضرت در ادامه سخنان خود به آن اشاره فرمودند.

در پايان اين بحث به عنوان حسن ختام در روايت بسيار جالب ديگر نقل مى‌كنيم و اميد است كه براى همه مفيد واقع شود.

١- قال على (عليه السلام):

«خِيارُ خِصالِ النّساء شرارُ خِصال الرِّجالِ: الزَّهْوُ و الْجُبْنُ و البَخلُ فَاذا كانَتِ المَرْأَةُ مَزْهُوَّةً لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِها، و اذا كانَتْ بَخيِلةً حَفِظَتْ مالَها وَ مالَ بَعْلِها و اذا كانَتْ جَبانَةً فَرِقَتْ مِنْ كُلِّ شَى‌ء يَعْرِضُ لَها»:

«بهترين خصلتهاى زنان بدترين خصلتهاى مردان است، تكبر و ترس و بخل، پس هرگاه زن متكبر باشد (به كسى جز شوهرش) سر فرود نمى‌آورد، و هرگاه بخيل باشد مال خود و مال شوهرش را حفظ مى‌كند، و هرگاه ترسو باشد، از آنچه به او رو آورد فَزَع كرده‌

[١]. نهج‌البلاغه، خطبه ٢٦ فيض‌الاسلام و صبحى صالح.