بعضى از اينها نهايت فرح را عبادت و مناجات، و عده‌اى معرفت را در حقايق اشياء مى‌دانند، تا مى‌رسد به عده‌اى كه فرحشان، انس به حضرت ربوبى است، و غرق شدن در گرداب انوار حق، به طورى كه سائر مراتب نزد اينان سايه‌اى گذرا و خيالى باطل است و شكى نيست، كه: عاقل مى‌داند رسيدن به اين غاية قُصوى و نهاية عُليا مايه بهجت و سرور است، و بقيه امور مثل سرابى است كه فرد تشنه، آن را آب مى‌انگارد،

«كسراب بقيعة يَحْسَبُهُ الظَّمْان ماءٌ»

و از اين روى شخص محزون از فقد، و خشنود از وجود آن نيست.

زين خران تا چند باشى نعل دزد

گر همى دزدى بياد لعل دزد

واقعاً جاى تعجّب است كه عاقل از فقد امور دنيوى محزون شود با اينكه مى‌داند دنيا دار فناست، و زخارف و زينتهايش منتقل به مردم، و اين امرى است كه براى احَدى باقى نمى‌ماند.

جهان اى برادر نماند به كس‌		دل اندر جهان آفرين بند و بس‌
چه بندى دل خود بر ين ملك و مال‌		كه هستش كمى رنج و بيشى ملال‌
كه داند كه اين دخمه ديو و دد		چه تاريخها دارد از نيك و بد
چه نيرنگ با بخردان ساخته است‌		چه گردنكشان را سر انداخته است‌

جميع اسبَاب دنيوى امانات الهى است، كه به نحو تبادل و تناوب (نوبت به نوبت) منتقل به مردم ديگر مى‌شود، مَثَل دنيا مَثَل عطر دانى است كه شخص در مجلس بين اهل خود متناوباً دور مى‌گرداند و هر فردى در لحظه‌اى كه: به او مى‌رسد،