اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٨ - ٢- ميانهروى در همه چيز
بيشتر باشد، اداره آن هم مشكلتر است و ناراحتى آن بيشتر. و به قول امام على (عليه السلام): «الْهَمُّ نِصفُ الهرَم» [١]: «گرفتارى و اندوه نصف پيرى است».
نقل شده كه هارونالرشيد در مجلس ازدواج پسرش نثار عروس- آنچه را روى سر عروس مىريزند- به جاى نُقل يا سكه گفته بود كاغذهايى تهيه و روى هر يك از آنها اسم يك آبادى يا قريهاى را بنويسيد كه هر كس برمىدارد صاحب و مالك آن محل شود، آرى آن زندگى كه نثارالعرس آن چنين است، مسلماً اداره كردنش مشكل است و كسى كه خرجهايى اينچنين مىكند، نمىتواند از راه حلال اداره معيشت كند. بعضى از صاحبنظران حساب كردهاند كه موارد مصرف انسان سه نوع است: ١. ضروريات كه حداقل غذا و لباس و مسكن است ٢. رفاهيات مثل ماشين و يخچال و فرش و غيره ٣. هوسيات و موارد غير ضرورى و رفاهى كه بيشتر از چشم و همچشمىها ناشى مىشود و موجب اسرافها و تبذيرهاى زيادى است و بيشترين مصارف سرمايههاى دنيا در بخش سوم است و كمترين آن در بخش اوّل است.
چه خوش فرمود مولى على: (عليه السلام)
«تَخَفَّفوُا تَلْحَقوُا» [٢]
: «سبكبال و سبكبار باشيد كه اگر سبكبال بوديد به مقصد مىرسيد» اين جمله در تقدير چنين است كه «تخفّفوا حتّى تلحقوا» «سبكبار باشيد تا به مقصد رسيد» مفهوم اين جمله چنين است كه اگر سبكبار نشديد به مقصد نمىرسيد.
[١].- نهجالبلاغه، كلمه ١٣٥.
[٢]. نهجالبلاغه، خطبه ٢١ فيض الاسلام، مرحوم سيد رضى گردآورنده نهجالبلاغه ذيل اين كلام امام على عليهالسّلام بسيار تعظيم كرده و مىگويد بعد از كلام خداوند و رسول صلى الله عليه و آله او اين كلام برترين كلام است و كلامى از اين كوتاهتر و پرمعنىتر شنيده نشده و چه ژرف است عمق اين كلمه (كه هرچه بيشتر تأمل و تدبر كنى به پايان آن نمىرسى) و چقدر اين جمله سر تا پا حكمت و پند است و تشنگى هر تشنهاى را برطرف مىكند در آخر هم مىگويد ما در كتاب خصائص عظمت و بزرگى اين كلام را شرح داديم.