پيامبر(ص) طولانى نبود، پس هنگام رسيدن زمان نماز چهار ركعتى از شهر خارج مى‌شد ولى آن را نزديك شهر كوتاه نمى‌خواند، بلكه بعد از رسيدن به مقصد، تمام مى‌خواند و هنگامى كه سفرش را با فاصله زياد از وقت نماز شروع مى‌كرد و در مسافت سه ميل يا بيشتر يا حدود آن، وقت نماز مى‌رسيد، آن را كوتاه مى‌خواند. احاديثى هم كه مطلقند و نامى از مسافت و مقدار آن نبرده‌اند با ظاهر قرآن در جواز قصر به هنگام خروج از شهر، هماهنگ مى‌باشند؛ زيرا مكلّف به محض خروج از شهر، مسافر محسوب مى‌شود. (٢٢)

٨. مسلم از جبيربن نفير روايت كرده ست:

با شرحبيل بن سمط به روستايى كه در هفده يا هجده فرسخى بود سفر كرديم. هنگام نماز، او نماز را دو ركعت خواند. دليل را از او پرسيدم. او گفت: عمر را ديدم كه در ذوالحليفه دو ركعت نماز خواند و علت را از او پرسيدم. در پاسخ گفت: من همانگونه كه ديدم رسول خدا(ص) انجام مى‌دهد، انجام مى‌دهم.

اين حديث دلالت دارد كه رسول خدا(ص) همواره در مسافرت نماز را كوتاه مى‌خوانده‌اند و اختلاف فقط در اين جهت است كه آيا آغاز قصر، خروج از شهر است همانگونه كه عمر بر اين مبنا عمل مى‌كرده، يا پس از طى مسافت هجده فرسخ است؟

نووى گفته است:

اما اين سخن جبير كه: «شرحبيل در ابتداى هفده يا هجده فرسخى نمازش را كوتاه خوانده» حجيت ندارد؛ زيرا وى فردى تابعى است كه مخالف جمهور صحابه عمل كرده يا بايد عمل او را اين گونه تأويل كرد كه اين حادثه در خلال سفرش بوده نه پايان سفرش و اين تأويل، تأويل روشنى است. (٢٣)

به هر حال موارد اختلافى خارج از چارچوب بحث ماست.

٩. مسلم از انس بن مالك روايت كرده است:

(٢٢) شرح صحيح مسلم، نووى، ج٥، ص ٢٠٧.
(٢٣) شرح صحيح مسلم، از نووى، ج٥، ص٢٠٨.