فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩ - نماز مسافر در كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى
{و إذا ضربتم في الارض فليس عليكم جناح أن تقصروا من الصلاة ان خفتم أن يفتنكم الذين كفروا ان الكافرين كانوا لكم عدواً مبيناً } ؛ (٤)
هنگامى كه سفر مىكنيد، گناهى بر شما نيست كه نماز را كوتاه كنيد، اگر از فتنه و خطر كافران بترسيد؛ زيرا كافران براى شما دشمن آشكارى هستند.
تفسير مفردات آيه شريفه:
١. {الضرب في الأرض } كنايه از سفر است و معناى جمله اين است كه اگر سفر كرديد گناهى نيست كه از تعداد ركعات نماز كوتاه كنيد و نمازهاى چهار ركعتى را به صورت دو ركعتى بخوانيد. (٥)
قرطبى نيز در {الجامع لأحكام القرآن } چنين تفسير كرده است. (٦) شاهد صحت اين تفسير، استعمال عبارت {الضرب في الأرض } در چندين آيه از آيات قرآن است؛ مانند آيه:
{يا أَيّها الذين آمنوا إذا ضربتم في سبيل اللّه فتبيّنوا } ؛ (٧)
اى اهل ايمان، چون در راه خدا بيرون رويد، تحقيق و جستجو كنيد.
و آيه:
{ ... إن أنتم ضربتم في الأرض فأصابتكم مصيبة الموت... } ؛ (٨)
اگر در سفر به شما مصيبت مرگ رسد... .
و آيه:
{ ... إذا ضربوا في الأرض أو كانوا غزّىً لو كانوا عندنا ما ماتوا و ما قُتلوا } ؛ (٩)
... هنگامى كه به سفر رفته و يا به جنگ حاضر شدند، گفتند: اگر نزد ما مىماندند نمىمردند و كشته نمىشدند.
٢. واژه جناح كه در آيه آمده به معناى گناه است، همچنان كه در عبارت شيخ طوسى
(٤) نساء، آيه١٠١.
(٥) التبيان في تفسير القرآن، ج٣، ص٣٠٧.
(٦) الجامع لاحكام القرآن، ج٥، ص٣٥١.
(٧) نساء، آيه٩٤.
(٨) مائده، آيه ١٠٦.
(٩) آل عمران، آيه ١٥٦.