اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٧٢٥ - شیخ محمّدعلی حزین لاهیجی
حزین سپس به شیراز، بیضاء، اردکان، فسا، کازرون، شولستان، جهرم، داراب، لار، بندرعباس و بحرین سفر کرد و به اصفهان مراجعت نمود. پس از محاصره اصفهان به دست افغان ها از این شهر به خوانسار و خرم آباد رفته و پس از حمله عثمانی ها به خرم آباد و همدان، به خوزستان رفته و به عزم زیارت بیت اللّه الحرام راهی مکه شد امّا موفق نشده و به یمن رفت و پس از بازگشت در شهرهای غربی ایران به سفر پرداخته و به عتبات عالیات رفت و از آنجا به شمال ایران رفته و به مشهد مقدّس مشرّف شد. آنگاه به اصفهان و شیراز آمده و عزم سفر حج نموده و به این هدف نائل شد. او پس از بازگشت به ایران و سفر به لار و بندرعباس و کرمان، عاقبت در سال ١١٤٦ق راهی هند شد و به شهرهای مختلف سفر کرد و در بنارس ساکن شد. تا این که در شب ١١ جمادی الاولی] سال ١١٨٠ق در آنجا وفات یافت و همانجا مدفون شد.
او متجاوز از یکصد جلد کتاب تألیف کرده که از آن جمله است:
١. «تذکره المعاصرین»، مطبوع٢. «تاریخ (و سفرنامه) حزین»، مطبوع٣. «دیوان حزین»، مطبوع٤. «شرح نهج البلاغه»٥. «التّخلیه و التّحلیه»٦. «مذاکرات فی المحاضرات»٧. «هدایه الامم فی الحدوث و القدم»٨. «ترجمه دعای مشلول»٩. «ترجمه رساله علم» تألیف پدرش (ابوطالب) ١٠. «شرح قصیده لامیه» ١١. «وجوب الغسل من المرفق فی الوضوء» ١٢. «وجوب النّص علی الإمام به فارسی ١٣. «تفسیر اسماء الحسنی» ١٤. «حاشیه بر الهیات شفا» ١٥. «رساله در تحقیق معاد روحانی» و غیره[١]
[١] دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص ١٦٥ و ١٦٦؛ تذکره المعاصرین، (مقدمه) ، صص ٤٢-٨٣؛ تاریخ و سفرنامه حزین، (مقدمه) ، صص ٩-٤٥؛ الذریعه: مجلّدات مختلف؛ خزانه عامره، ص١٩٣؛ تذکره حسینی، ص١٠٦؛ تذکره سرو آزاد، ص٢٢٥؛ تذکره سفینه المحمود، ص٦٢٤؛ تذکره هفت آسمان، ج١، صص ١٦٢-١٦٤؛ تذکره غنی، ص٤٢؛ طرائق الحقائق، ج٣، ص٥٣٠؛ تذکره آتشکده، (نیمه دوم) ، ص٤٨٨؛ لغت نامه دهخدا: ذیل «حزین لاهیجی»، صص ٥١٦ و ٥١٧؛ تاریخ ادبیات فارسی (اِتِه) ، ص١٩٦؛ اصفهان (کتاب جوانان) ، صص ٢١٩ و ٢٢٠؛ تذکره مجمع الفصحاء، ج٤، ص٢١٠؛ دویست سخنور، صص ٧٦-٧٨؛ تذکره ریاض الشعراء، ج٢، ص٦٣٢؛ ریحانه الادب، ج٢، ص٤١؛ تذکره شمع انجمن، صص ٢٠١-٢٠٣؛ مجمع النّفایس، صص ٧٣-٧٥؛ منتخب اللطایف، صص ٢٤٢-٢٤٤؛ تذکره ریاض الشّعراء، ج١، صص ٦٣٢-٦٣٥.