اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٢٧٤ - میرزا عبدالغفار نجم الدّوله
٢٠ سالگی به تدریس در مدرسه دارالفنون مشغول شد و در آن مدرسه حساب، هندسه، مثلثات، جبر، نقشه کشی، مسّاحی، پل سازی، تدابیر جنگی و جغرافیا را تدریس کرد. از اقدامات او تهیه اولین آمار جمعیت شهر طهران در سال ١٢٨٤ق و تهیه نقشه شهر طهران در سال ١٣٠٩ق بود. همچنین در سال ١٢٩٩ق جهت بررسی اوضاع خوزستان جهت احداث سد در اهواز، با جمعی از مهندسین، به خوزستان رفت که حاصل آن کتاب «سفرنامه عربستان» (خوزستان) است.
او در دربار ناصرالدّین شاه منصب منجم باشی را پذیرفته و در سال ١٢٩٠ق لقب «نجم الملک» و سپس نجم الدّوله را دریافت کرد. کتاب های او اغلب در مدرسه دارالفنون تدریس می شدند. نجم الدّوله از بنیان گذاران علوم جدید در ایران خصوصا جغرافیا به شمار می رود.]
او سرانجام در ١٤ جمادی الاولی ١٣٢٦ق در طهران وفات یافته [و در مقبره صفائیه شهرری مدفون شد.[١] ]
کتب زیر از تألیفات اوست:
[١. «ابعاد مابین بلاد» که در سال ١٢٧٩ق تألیف شده و به شماره ٤٢٤٨ در کتابخانه آیت اللّه مرعشی نجفی در قم نگهداری می شود.[٢] ] ٢. «اصول مثلثات مستقیم الخطوط»٣. «اصول علم جغرافیا» که در سال ١٢٨٩ق چاپ سنگی شده است.
[١] دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج٢، صص ٧٧٩ و ٧٨٠؛ تاریخ طهران (بلاغی) ، ص٢٥٠؛ الذریعه: مُجَلَّدات مختلف؛ ریحانه الادب، ج٦، ص١٣٦؛ مکارم الآثار، ج٥، صص ١٥٩٩ و ١٦٠٠؛ نقباء البشر، ج٣، ص١١٤٨؛ القاب رجال دوره قاجاریه، ص١٩٥؛ فرهنگ معین، ج٦، ص٢١٠٩؛ جغرافیا در ایران، صص ١٢٧-١٢٩؛ المآثر و الآثار (چهل سال تاریخ ایران) ، ج١، صص ٢٥٩ و ٢٦٠؛ تاریخ مؤسسات تمدّنی جدید در ایران، ج١، ص٢٨٥؛ شرح حال رجال ایران، ج٢، صص ٢٧٣ و ٢٧٤؛ مؤلفین کتب چاپی، ج٣، صص ٨٩١-٨٩٤.
[٢] فهرست مرعشی، ج١١، ص٢٤٧؛ تراجم الرجال، ج١، ص٣١٠.