اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٢٩٩ - ملاّ عبدالکریم گزی
عارف قرن سیزدهم هجری.
در اوائل جوانی به سال ١٢٧٠ق به طهران منتقل شده و سپس به اصفهان رفته و در دستگاه ظل السلطان حاکم مقتدر آنجا مأمور نظام گردیده است. وی کتاب «حدیقه الانصاف» را در عرفان به طریق سؤال و جواب در سال ١٣٠٥ق تألیف کرده که در سال ١٣٠٧ق چاپ سنگی شده است.[١]
ملاّ عبدالکریم گزی
آخوند ملاّ عبدالکریم گزی فرزند ملاّ مهدی بن حاج محمّد بن حاج محمّدباقر بن ملاّ علی گزی برخواری اصفهانی. از اجلّه علماء و فقهاء و مدرّسین و مجتهدین بزرگ و مراجع اصفهان. [در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری] بود.
در حدود سال ١٢٦٠ق متولّد گردیده و در اصفهان خدمت میر محمّدصادق کتابفروش و میرزا محمّدحسن نجفی و در نجف در محضر حاج سیّد حسین ترک، حاج میرزا حسین خلیلی و میرزا حبیب اللّه رشتی تحصیل نمود. [او] پس از مراجعت، در مدرسه نیم آورد [اصفهان] ساکن و به تدریس و تألیف و ترویج اشتغال جسته و در اثر حسن سلیقه و اخلاق پسندیده و صفات حمیده که در بین امثال و اقران خویش بدان ها ممتاز بوده خواص و عوام را به خود جذب نموده و مورد توجّه قاطبه طبقات گردیده و ریاست زاید الوصفی به هم رسانید.
[او] تقریبا مدّت ده سال آخر عمر، مرجع تمام مرافعات و حکومات شرعیّه اصفهان و توابع بوده و چون محضر او از کلیّه پیرایه ها عاری و مبرّا بوده و خود شخصا به امور رسیدگی می فرموده و ملاحظه هیچ کدام از دو طرف دعوا نمی نموده و از رشوه و ارتشاء
[١] الذریعه، ج٦، ص٣٨٠؛ مؤلفین کتب چاپی، ج٣، ص٩٢٠؛ ریحانه الادب، ج٣، ص١٧؛ تذکره شاعران فارسی سرا، ص١١٦؛ فرهنگ بزرگان اسلام و ایران، ص٢٩٢.