اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٨٤٧ - ملاّ محمّدعلی واحد قمی
ملاّ محمّدعلی واحد قمی
ملاّ محمّدعلی قمی متخلّص به «واحد» [معروف به «کهنه» فرزند منصوربیک ترکمان]، شاعر، خوشنویس و ادیب فاضل، از مفاخر قرن یازدهم هجری. [در قم متولّد شده و] نزد ملاّ عبدالرزاق کاشانی به تحصیل پرداخت.[١] [سپس به اصفهان آمده و به خاطر خط خوش، به کتابت در کتابخانه سلطنتی دعوت شده و شاه عباس دوّم برای او مستمری تعیین کرد. شعر و معما و انشاء را به خوبی می دانسته و مثنوی به نام «گلشن خیال»[٢] ] و دیوان اشعار سروده است.
[خط نستعلیق را خوش می نوشته و از جمله «اخلاق ناصری» را در آخر ماه صفر ١٠٧٢ق کتابت نموده که در کتابخانه سلطنتی سابق در طهران موجود بوده است.[٣] ]
همچنین او کتابت نسخه ای از «تحریر اصول اقلیدس» خواجه نصیر طوسی به خط نستعلیق است که در چهارشنبه ٤ جمادی الثّانی ١٠٩١ق در اصفهان آن را به پایان رسانیده و به شماره ٤٠٧٨ در کتابخانه مجلس شورای ملّی موجود است.[٤]
سال فوتش معلوم نیست ولی تا سال ١٠٨٣ق (سال تألیف تذکره نصرآبادی) در قید حیات بوده است.
از اوست:
[١] تذکره نصرآبادی، ج١، ص٥١٨؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج٢، ص٦١١؛ تاریخ اصفهان (هنر و هنرمندان) ، ص١٦٨؛ تذکره غنی، ص١٤٠؛ احوال و آثار خوشنویسان، ج٣، صص ٧٩٧ و ٨٠٣؛ ریاض الشعراء، ج٤، ص٢٤٧٣؛ تذکره سخنوران قم، صص ٣٢٢ و ٣٢٣.
[٢] قصص الخاقانی، ج٢، ص١٠٦؛ الذریعه، ج١٨، ص٢٢٦.
[٣] احوال و آثار خوشنویسان، ج٣، ص٨٠١.
[٤] فهرست مجلس، ج١١، ص٧٤.