... لَهُمُ ابعَث لَنا مَلِكًا نُقتِل فى سَبيلِ اللَّهِ ...* ... انَّ اللَّهَ اصطَفهُ عَلَيكُم وزادَهُ بَسطَةً فِى العِلمِ والجِسمِ واللَّهُ يُؤتى مُلكَهُ مَن يَشاءُ واللَّهُ وسِعٌ عَليم.

بقره (٢) ٢٤٦ و ٢٤٧

٢. علم‌

١٣١) علم و دانش جنگ، از ملاكهاى انتخاب فرمانده براى جنگ:

... ابعَث لَنا مَلِكًا نُقتِل ...* ... انَّ اللَّهَ اصطَفهُ عَلَيكُم وزادَهُ بَسطَةً فِى العِلمِ والجِسمِ ....

بقره (٢) ٢٤٦ و ٢٤٧

نيز---) جهاد، رهبرى در جهاد

مقابله به مثل در جنگ‌

١٣٢) جواز مقابله به مثل و جنگ با دشمنان، در صورت جنگ افروزى آنان:

... فَان قتَلوكُم فَاقتُلوهُم ....

بقره (٢) ١٩١

الشَّهرُ الحَرامُ بِالشَّهرِ الحَرامِ والحُرُمتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعتَدى‌ عَلَيكُم فاعتَدوا عَلَيهِ بِمِثلِ مَا اعتَدى‌ عَلَيكُم ....

بقره (٢) ١٩٤

... وقتِلوا المُشرِكينَ كافَّةً كَما يُقتِلونَكُم كافَّةً ....

توبه (٩) ٣٦

وان عاقَبتُم فَعاقِبوا بِمِثلِ ما عوقِبتُم بِهِ ولَن صَبَرتُم لَهُوَ خَيرٌ لِلصبِرين. [٢]

نحل (١٦) ١٢٦

... ومَن عاقَبَ بِمِثلِ ما عوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِىَ عَلَيهِ لَيَنصُرَنَّهُ اللَّهُ .... [٣]

حج (٢٢) ٦٠

هوشيارى در جنگ‌

١٣٣) لزوم هوشيارى مسلمانان در برابر ادّعاهاى صلح‌جويانه دشمنان جنگ‌افروز:

يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا خُذوا حِذرَكُم فَانفِروا ثُباتٍ اوِ انفِروا جَميعا* سَتَجِدونَ ءاخَرينَ يُريدونَ ان يَأمَنوكُم ويَأمَنوا قَومَهُم كُلَّ ما رُدّوا الَى الفِتنَةِ اركِسوا فيها .... [٤]

نساء (٤) ٧١ و ٩١

[١] از اينكه «بنى‌اسرائيل» براى جنگيدن، تقاضاى تعيين فرمانده را داشته‌اند، ضرورت فرمانده براى جنگ استفاده مى‌شود.

[٢] بعد از آنكه مشركان در جنگ احُد، كشتگان احُد را مُثله كردند و شكم حمزه را شكافتند، مسلمانان گفتند: اگر بر آنها دست يافتيم، زندگان آنها را هم مُثله خواهيم كرد تا چه رسد به مردگان آنها؛ ازاين‌رو اين آيه نازل شد. (مجمع‌البيان، ج ٥- ٦، ص ٦٠٥)

[٣] «من عاقب بمثل ما عوقب» يعنى كسى كه بجنگد، به‌گونه‌اى كه مشركان با وى جنگيدند. (مجمع‌البيان، ج ٧- ٨، ص ١٤٧)

[٤] با توجّه به آيه قبل، كه در آن موضوع پذيرش پيشنهاد صلح از سوى دشمنان مطرح شده، آيه مورد بحث- كه از فتنه‌انگيزى آنان سخن گفته است- مى‌تواند هشدارى به مسلمانان در اين باره باشد.