فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٢٩ - جابر بن عبداللهانصارى
وحِدٌ فَايىَ فَارهَبون* لِيَكفُروا بِما ءاتَينهُم فَتَمَتَّعوا فَسَوفَ تَعلَمون.
نحل (١٦) ٥١ و ٥٥
ثنويّت در عصر بعثت
٣) رواج پندار ثنويّت، در عصر بعثت:
وقالَ اللَّهُ لا تَتَّخِذوا الهَينِ اثنَينِ ....
نحل (١٦) ٥١
وهُوَ الَّذى فِى السَّماءِ الهٌ وفِى الارضِ الهٌ وهُوَ الحَكيمُ العَليم. [١]
زخرف (٤٣) ٨٤
نهى از ثنويّت
٤) نهى خداوند، از برگزيدن دو معبود و اعتقاد به ثنويّت:
وقالَ اللَّهُ لا تَتَّخِذوا الهَينِ اثنَينِ ....
نحل (١٦) ٥١
نيز---) شرك و مجوس
ثواب---) پاداش
ثوبان (مولى رسول اللَّه)
ثوبان بن بُجدُد (ابوعبداللّه) غلام رسولخدا (ص) و از ملازمان هميشگى او بود. [٢] به روايت مفسّران، نزول آيه ٦٩ نساء (٤) درباره وى دانسته شده است كه به دليل علاقه شديد به پيامبر (ص)، نگران جدايى از آن حضرت در قيامت بود. [٣]
جابر بن عبداللّهانصارى
جابر بن عبداللّه انصارى از قبيله خزرج، حاضر در بيعت عقبه دوم، راوى حديث پيامبر (ص) [٤]، از اصحاب پنج امام نخستين (ع) [٥] و آخرين صحابى وفات يافته در مدينه بود. [٦] بنا بر قولى، آيه ٢٣٢ بقره (٢) درباره جلوگيرى جابر از ازدواج دوباره دختر عموى مطلّقهاش با شوهر پيشين خويش نازل شد و خداوند جابر را از چنين كارى بازداشت. [٧] آيه ١١ نساء (٤) در پى پرسش جابر از پيامبر (ص) درباره چگونگى وصيّت اموالش نازل شد. [٨] آيه ١٢٧ نساء (٤) نيز پس از آن نازل گرديد كه جابر از رسولخدا (ص) درباره حكم ارث زنان پرسيد، [٩] و همچنين از خود جابر نقل شده كه آيه ميراث (١٧٦ نساء) درباره پرسش او از
[١] آيه در صدد بيان الوهيّت مطلق و يگانه خدا و ردّ پندار دو خدايى در آسمان و زمين است. (الميزان، ج ١٨، ص ١٢٦)
[٢] الاستيعاب، ج ١، ص ٢٩٠- ٢٩١.
[٣] معالمالتّنزيل، بغوى، ج ١، ص ٣٥٨؛ اسبابالنّزول، واحدى، ص ١٣٦؛ مجمعالبيان، ج ٣- ٤، ص ١١٠.
[٤] الطبقات، ص ١٧٢؛ كتاب الثّقات، ج ٣، ص ٥١؛ الاصابه، ج ١، ص ٢١٢.
[٥] رجال الطوسى، ص ٥٩ به بعد.
[٦] البدء و التّاريخ، ج ٥، ص ١١٦.
[٧] جامعالبيان، ج ١، جزء ٢، ص ٦٥٩؛ مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٥٨٣.
[٨] جامعالبيان، ج ٣، جزء ٤، ص ٣٦٧؛ اسبابالنّزول، واحدى، ص ١٢١.
[٩] جامعالبيان، ج ٣، جزء ٤، ص ٣٦٧؛ اسبابالنّزول، واحدى، ص ١٢١.