جنابت از مادّه «جنب» به معناى فاصله و دورى است‌ [١] و در اصطلاح، يكى از موجبات حدث اكبر است و آن يا به آميزش جنسى و يا به انزال منى است. [٢] در اين مدخل از واژه «جنب» و آنچه معناى جنابت را مى‌فهماند مثل «حُلُم» استفاده شده است.

آثار جنابت‌

پليدى‌

١) پديد آمدن نوعى آلودگى و وسوسه شيطانى براى انسان، در حالت جنابت:

اذ يُغَشّيكُمُ النُّعاسَ امَنَةً مِنهُ ويُنَزّلُ عَلَيكُم مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهّرَكُم بِهِ ويُذهِبَ عَنكُم رِجزَ الشَّيطنِ ولِيَربِطَ عَلى‌ قُلوبِكُم ويُثَبّتَ بِهِ الاقدام. [٣]

انفال (٨) ١١

احكام جنابت‌

بطلان نماز

٢) بطلان نماز، با حالت جنابت:

يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَقرَبوا الصَّلوةَ وانتُم سُكرى‌ حَتّى‌ تَعلَموا ما تَقولونَ ولا جُنُبًا الّا عابِرى سَبيلٍ حَتّى‌ تَغتَسِلوا ....

نساء (٤) ٤٣

يايُّهَا الَّذينَ ءامَنُوا اذا قُمتُم الَى الصَّلوةِ فَاغسِلوا ... وان كُنتُم جُنُبًا فَاطَّهَّروا ... او لمَستُمُ النّساءَ فَلَم تَجِدوا ماءً فَتَيَمَّموا صَعيدًا طَيّبًا فَامسَحوا بِوُجوهِكُم وايديكُم مِنهُ ....

مائده (٥) ٦

جواز عبور از مساجد

٣) جواز عبور از مساجد، با حالت جنابت:

يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَقرَبوا الصَّلوةَ ... ولا جُنُبًا الّا عابِرى سَبيلٍ حَتّى‌ تَغتَسِلوا .... [٤]

نساء (٤) ٤٣

حرمت توقّف در مساجد

٤) حرمت توقّف در مساجد، با حالت جنابت:

يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَقرَبوا الصَّلوةَ وانتُم سُكرى‌ حَتّى‌ تَعلَموا ما تَقولونَ ولا جُنُبًا الّا عابِرى سَبيلٍ حَتّى‌ تَغتَسِلوا وان كُنتُم مَرضى‌ او عَلى‌ سَفَرٍ او جاءَ احَدٌ مِنكُم مِنَ الغاطِ او لمَستُمُ النّساءَ فَلَم تَجِدوا ماءً فَتَيَمَّموا صَعيدًا طَيّبًا فامسَحوا بِوُجوهِكُم وايديكُم انَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُورا. [٥]

نساء (٤) ٤٣

حرمت مسح قرآن‌

٥) حرمت مسح نوشته‌هاى قرآن، در حال جنابت و بدون طهارت:

انَّهُ لَقُرءانٌ كَريم‌* فى كِتبٍ مَكنون‌* لا يَمَسُّهُ الَّاالمُطَهَّرون. [٦]

واقعه (٥٦) ٧٧- ٧٩

[١] مقاييس‌اللّغه، ج ١، ص ٤٨٣.

[٢] القاموس الفقهى، حسين مرعى، ص ٦٥- ٦٦، «جنابة».

[٣] احتمال دارد مقصود از «رجز الشّيطان» جنابت باشد. (مجمع‌البيان، ج ٣- ٤، ص ٨٠٨- ٨٠٩)

[٤] يكى از معانى جمله «إلّا عابرى سبيل» عبوركنندگان از مساجد است. (مجمع‌البيان، ج ٣- ٤، ص ٨١)

[٥] مقصود از «صلوة» به قرينه «إلّا عابرى سبيل» ممكن است جايگاه متعارف نماز يعنى مساجد باشد. (مجمع‌البيان، ج ٣- ٤، ص ٨٠)

[٦] بنا بر اينكه منظور از «مطهّر بودن»، پاكى از حدث و جنابت باشد. (مجمع‌البيان، ج ٩- ١٠، ص ٣٤١)