وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ‌ .... وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى‌ تُفادُوهُمْ‌ ... أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ‌ ....

بقره (٢) ٨٣ و ٨٥

فديه در تورات‌

--) همين مدخل، فديه در بنى‌اسرائيل‌

فديه در حج‌

٢٢. روزه، صدقه و يا قربانى، فديه تراشيدن سر، قبل از قربانى در حج، در صورت بيمارى و اذيّت سر:

وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَ لا تَحْلِقُوا رُؤُسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ‌ ... [٢]

بقره (٢) ١٩٦

نيز--) حكم، حكم كفّارات، كفّارات در حج‌

فديه در طلاق‌

٢٣. جواز اعطاى فديه از طرف زن به شوهر خويش، در مقابل طلاق، هنگام ترس از مخالفت با حدود خدا:

الطَّلاقُ مَرَّتانِ‌ ... وَ لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً إِلَّا أَنْ يَخافا أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ فَلا جُناحَ عَلَيْهِما فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ‌ ... [٣]

بقره (٢) ٢٢٩

فديه در قيامت‌

٢٤. عدم پذيرش هرگونه فديه در قيامت، از هشدارهاى خداوند به بنى‌اسرائيل:

يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ‌ ... وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ وَ لا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ‌ ... [٤]

بقره (٢) ٤٧ و ٤٨

يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ‌ ... وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ‌ ....

بقره (٢) ١٢٢ و ١٢٣

٢٥. توجّه به عدم پذيرش فديه در قيامت، زمينه‌ساز ايمان به پيامبر صلى الله عليه و آله:

الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ‌ ... وَ اتَّقُوا يَوْماً ... لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ‌ ... [٥]

بقره (٢) ١٢١ و ١٢٣

٢٦. توجّه به عدم پذيرش فديه از انسان در قيامت، زمينه‌ساز ايمان به كتاب آسمانى (قرآن):

الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ‌

[١] . از سياق آيات، سرزنش و مذمّت بنى اسرائيل فهميده‌مى‌شود

[٢] . «نُسُك» قربانى است. (التّفسير الكبير، ج ٢، ص ٣٠٧)

[٣] . خداوند، در صدر آيه مى‌فرمايد: هنگام طلاق جايز نيست چيزى [مهريه‌] كه به همسر داده‌ايد پس بگيريد، مگر اينكه همسران ترس داشته باشند كه حدود الهى را برپا ندارند، در اين صورت مى‌توانند فديه‌اى بدهند و طلاق بگيرند

[٤] . «عدل» در آيه به معناى فديه است. (مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٢٢٤؛ الكشّاف، ج ١، ص ١٣٦)

[٥] . ضمير مجرور «به» در «يؤمنون به» بنابر قولى به پيامبر صلى الله عليه و آله برمى‌گردد. (مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٣٧٥)