أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ.

بلد (٩٠) ١٤ و ١٦-/ ١٨

٢٦٧. توصيه به ترحّم بر فقيران از سوى مؤمنان، موجب قرار گرفتن در زمره اصحاب يمين:

أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ.

بلد (٩٠) ١٤ و ١٦

فقه‌القرآن‌

--) حكم‌

فَعّال/ اسماوصفات‌

--) فاعل/ اسماوصفات‌

فكر

--) تفكّر

فلاح‌

--) رستگارى‌

فلسطين‌

--) ارض مقدّس‌

فلك‌

فلك، مدار ستارگان، [٢] چرخ و دَوَران آسمان را گويند.

منجّمان سماوات را افلاك ناميده‌اند و به عقيده ايشان تمام آسمان و افلاك در حال گردشند. [٣] فلك هر چيزى، مدار دايره‌اى آن است. [٤] در اين مدخل از واژه «فَلك» و جمله «اجل مسمّى» استفاده شده است.

فلك خورشيد

١. حركتِ شتابان و دقيق خورشيد، در مدار و فلك خود:

... وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى‌ ... [٥]

رعد (١٣) ٢

وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ. [٦]

انبياء (٢١) ٣٣

وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ‌ لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَها أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَ لَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ وَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ.

يس (٣٦) ٣٨ و ٤٠

(١) . «تواصوا بالمرحمة» يعنى بعضى از مؤمنان، بعضى ديگر را به ترحّم بر فقيران و مسكينان توصيه مى‌كنند. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٥١)آيت الله هاشمى رفسنجانى و برخى از محققان مركز فرهنگ ومعارف قرآن، فرهنگ قرآن، ٣٣جلد، موسسه بوستان كتاب - قم، چاپ: اول، ١٣٨٤.

[٢] . مفردات، ص ٦٤٥، «فلك»؛ لسان‌العرب، ج ١٠، ص ٣٢٣؛ «فلك»

[٣] . فرهنگ اصطلاحات نجومى، ص ٥٦٣، «فلك»

[٤] . لسان‌العرب، ج ١٠، ص ٣٢٣، «فلك»

[٥] . از ابن‌عبّاس نقل شده است: مراد از «اجل مسمّى‌» درجات و منازل خورشيد و ماه است كه به آن باز مى‌گردند و از آن تجاوز نمى‌كنند و براى خورشيد صد و هشتاد منزل است و در هر روز وارد يكى از آن منازل مى‌شود تا به آخر رسد و از آن نمى‌گذرد و باز مى‌گردد به منزل اوّل. (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤١٢)

[٦] . «يسبحون» از «سَبْح» به معناى حركت سريع در آب و هوا است. (مفردات، ص ٣٩٢، «سبح»)