فرهنگ قرآن

(١)

پيشگفتار

٣٩ ص

(٢)

فاطمه بنت ابىاميه

فالق الاصباح/ اسماوصفات

٤٥ ص

(٧)

فالق الحب و النوى/ اسماوصفات

زمينههاى فتح المبين

مصاديق فتح المبين

پاسخ به بدگمانيها

استغفار در فتح مكه

بيعت با محمد صلى الله عليه و آله در فتح مكه

رضايت خدا در فتح مكه

پذيرش ولايت كافران

٥٥ ص

(٦٦)

پيروى از آيات متشابه

تخلف از محمد صلى الله عليه و آله

مبارزه با فتنهانگيزان

٥٧ ص

(٧٦)

مصاديق فتنهانگيزان

٥٧ ص

(٧٧)

اعتمادكنندگان به خبر فاسق

فديه براى اسماعيل عليه السلام

فديه در بنىاسرائيل

فراموشى ابى بن خلف

٨٤ ص

(١٦٨)

فراموشى امية بن خلف

فراموشى انشاءالله

عوامل فراموشى خدا

فراموشى در سالخوردگى

فراموشى عاص بن وائل

٨٧ ص

(١٩٣)

فراموشى عبدالله بن ابى

٨٧ ص

(١٩٤)

فراموشى علماى بنىاسرائيل

عوامل فراموشى قيامت

كيفر فراموشى قيامت

٨٨ ص

(٢٠٢)

فراموشى كتابهاى آسمانى

فراموشى همبند يوسف

محمد صلى الله عليه و آله و فراموشى

٨٩ ص

(٢١٣)

مؤاخذه بر فراموشى

احترام فرزند به والدين

استغفار براى فرزند

توصيه لقمان به فرزند

فرزندان بنىاسرائيل

تنزيه خدا از فرزند

١١٧ ص

(٣١٧)

جنيان و فرزند خدا

١١٩ ص

(٣١٨)

مشركان و فرزند خدا

١١٩ ص

(٣١٩)

نصارا و فرزند خدا

احكام فرزندخواندگى

١٢٢ ص

(٣٢٣)

تاريخ فرزندخواندگى

١٢٢ ص

(٣٢٤)

فرزندخواندگى در جاهليت

١٢٢ ص

(٣٢٥)

فرزندخواندگى در مصر باستان

فرزندخواندگى موسى عليه السلام

١٢٣ ص

(٣٢٨)

فرزندخواندگى يوسف عليه السلام

١٢٣ ص

(٣٢٩)

مطلقه فرزندخوانده

آمادگى نظامى فرعون

اتمامحجت بر فرعون

اعمال ناپسند فرعون

بنىاسرائيل و فرعون

تشبيه حكومت فرعون

پذيرفته نشدن ايمان

١٦١ ص

(٤٥٥)

پذيرفته نشدن توبه

شعيب عليه السلام و فرعون

فرعون و بنىاسرائيل

فرعون و موسى عليه السلام

فرعون و هارون عليه السلام

با موسى عليه السلام

تكذيب موسى عليه السلام

موسى عليه السلام و فرعون

موسى عليه السلام و فرقان

هارون عليه السلام و فرقان

محروميت از احترام

١٨٩ ص

(٥٨٢)

محروميت از خلافت خدا

١٨٩ ص

(٥٨٣)

محروميت از سعادت آخرتى

١٨٩ ص

(٥٨٤)

محروميت از محبت خدا

آثار اجتناب از فساد

بهرهمندى از رحمت خدا

زمينههاى اجتناب از فساد

كيفر فساد بنىاسرائيل

آثار فساد پسر نوح

زمينههاى فساد ثمود

فساد در خويشاوندان

زمينههاى فساد شيطان

كيفر فساد طغيانگران

آثار فساد فرعونيان

كيفر فساد فرعونيان

فساد قبل از آدم عليه السلام

كيفر فساد مسيحيان

فساد نياكان فرعون

فساد يأجوج و مأجوج

شيوههاى مبارزه با فساد

برانگيختن احساسات

مبارزهكنندگان با فساد

انحراف از سبيلالله

جلوگيرى از رواج دين

قتل يحيى عليه السلام

ممانعت از راه خدا

ترك اطاعت از مسرفان

توجه به عاقبت ناگوار

توجه به نعمتهاى خدا

پذيرش ولايت كافران

جدايى از محمد صلى الله عليه و آله

محروميت از رضوان خدا

ترك امداد محمد صلى الله عليه و آله

تكذيب محمد صلى الله عليه و آله

خوردن از ذبيحه حرام

٢٤٦ ص

(٨٥٥)

خوردن از گوشت قمار

ذكر نكردن نام خدا، هنگام ذبح

همنشينى با نعمتدادهشدگان

محرومان از فضل خدا

ابراهيم عليه السلام

٢٦١ ص

(٩٢٥)

اسحاق عليه السلام

سليمان عليه السلام

محمد صلى الله عليه و آله

يعقوب عليه السلام

تغييرناپذيرى فطرت

فقر مجاهدان صدر اسلام

٢٨٠ ص

(٩٨٤)

فقر محمد صلى الله عليه و آله

٢٨٠ ص

(٩٨٥)

فقر موسى عليه السلام

فقر مؤمنان صدر اسلام

٢٨٠ ص

(٩٨٨)

فقر مؤمنان قوم نوح

آثار احسان به فقير

ارزش احسان به فقير

٢٨١ ص

(٩٩٥)

اعراض از احسان به فقير

٢٨١ ص

(٩٩٦)

ترك احسان به فقير

٢٨١ ص

(٩٩٧)

موانع احسان به فقير

ترك اطعام به فقير

٢٨٤ ص

(١٠٠٣)

آثار ترك اطعام به فقير

٢٨٤ ص

(١٠٠٤)

آداب اطعام به فقير

٢٨٤ ص

(١٠٠٥)

ارزش اطعام به فقير

٢٨٥ ص

(١٠٠٦)

اطعام ابرار به فقير

٢٨٥ ص

(١٠٠٧)

اطعام اصحاب يمين به فقير

٢٨٦ ص

(١٠٠٨)

اطعام اهلبيت عليهم السلام به فقير

٢٨٦ ص

(١٠٠٩)

اطعام فضه خادمه به فقير

٢٨٦ ص

(١٠١٠)

اطعام مؤمنان به فقير

٢٨٦ ص

(١٠١١)

پاداش اطعام به فقير

٢٨٦ ص

(١٠١٢)

تاركان اطعام به فقير

٢٨٨ ص

(١٠١٣)

تشويق اطعام به فقير

٢٩٠ ص

(١٠١٤)

زمينههاى اطعام به فقير

آثار انفاق به فقير

قرار گرفتن در زمره صادقان

٢٩٢ ص

(١٠٢٣)

ارزش انفاق به فقير

٢٩٢ ص

(١٠٢٤)

زمينههاى انفاق به فقير

بىاعتنايى به فقير

برخى از مجاهدان صدر اسلام

امامان معصوم عليهم السلام

محمد صلى الله عليه و آله

قابل التوب/ اسماوصفات

آثار برادركشى قابيل

عوامل برادركشى قابيل

خوف نداشتن از خدا

كيفر برادركشى قابيل

اطاعت از هواى نفس

خوف نداشتن از خدا

زمينههاى فساد قارون

قارون و بنىاسرائيل

قارون و موسى عليه السلام

دنياطلبان قوم قارون

عوامل محروميت قارون

قاعده الاسلام يجب ما قبله

قاعده اعانت بر اثم

قاعده الاقرب يمنع الابعد

قاعده حجية البينة

٣٦١ ص

(١٢٤٤)

قاعده حرمت ابطال اعمال عبادى

٣٦١ ص

(١٢٤٥)

قاعده رجوع جاهل به عالم

٣٦٢ ص

(١٢٤٦)

قاعده الزعيم غارم

دلايل قاعده صحت به معناى اول

٣٦٣ ص

(١٢٤٩)

دلايل قاعده صحت به معناى دوم

قاعده عدم ضمان امين

قاعده المؤمنون عند شروطهم

٣٦٦ ص

(١٢٥٥)

قاعده لا رهن الا مقبوضا

قاعده نفى ركون به ظالم

قاعده نفى عسر و حرج

٣٧٠ ص

(١٢٦١)

قاعده نفى ولايت كفار

٣٧١ ص

(١٢٦٢)

قاعده يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب

ازدواج با همسر پدر

اطاعت از هواى نفس

٣٧٦ ص

(١٢٧٦)

اظهار نظر جاهلانه

انتساب دختر به خدا

بنا بر پرتگاه سست

ترجيح گمراه بر هدايتگر

٣٧٨ ص

(١٢٨٦)

ترجيح مخلوق بر خالق

٣٧٨ ص

(١٢٨٧)

ترجيح نابينا بر بينا

تساوى مجرم بر مسلم

٣٧٩ ص

(١٢٩١)

تساوى نابينا با بينا

عبادت معبود ناتوان

حضور بر قبر كافران

٣٨٩ ص

(١٣١٧)

حضور بر قبر مسلمانان

٣٩٠ ص

(١٣١٨)

حضور بر قبر منافقان

خروج كافران از قبر

قبرها در آستانه قيامت

اختلاف درباره قبله

ترديد برخى مسلمانان

٤٠٥ ص

(١٣٤١)

خنثى شدن حربه دشمن

رضايت محمد صلى الله عليه و آله

اعتراض به تغيير قبله

٤٠٦ ص

(١٣٤٦)

امتحان با تغيير قبله

٤٠٦ ص

(١٣٤٧)

انتظار تغيير قبله

٤٠٦ ص

(١٣٤٨)

اهلكتاب و تغيير قبله

تغيير قبله در كتابهاى پيشين

٤٠٩ ص

(١٣٥٣)

حقانيت تغيير قبله

٤١٠ ص

(١٣٥٤)

عالمان اهلكتاب و تغيير قبله

٤١٠ ص

(١٣٥٥)

عالمان يهود و تغيير قبله

مجادله درباره تغيير قبله

٤١١ ص

(١٣٦١)

محمد صلى الله عليه و آله و تغيير قبله

٤١١ ص

(١٣٦٢)

مخالفت با تغيير قبله

٤١١ ص

(١٣٦٣)

مسلمانان و تغيير قبله

٤١١ ص

(١٣٦٤)

مشركان و تغيير قبله

٤١٢ ص

(١٣٦٥)

منافقان و تغيير قبله

٤١٢ ص

(١٣٦٦)

يهود و تغيير قبله

قبله بودن بيتالمقدس

قبله محمد صلى الله عليه و آله

قبله نخستين مسلمانان

٤١٥ ص

(١٣٧٧)

يهود و قبله مسلمانان

٤١٥ ص

(١٣٧٨)

قبله موسى عليه السلام

قبله هارون عليه السلام

فلسفه پيدايش قبيله

٤١٧ ص

(١٣٨٨)

منشأ پيدايش قبيله

قبيلههاى بنىاسرائيل

خروج از زمره مصلحان

قتل انبياى بنىاسرائيل

قتل پسران بنىاسرائيل

قتل در بنىاسرائيل

انگيزه قتل در جاهليت

قتل در دين موسى عليه السلام

قتل در ماههاى حرام

٤٤١ ص

(١٤٨١)

قتل در مسجدالحرام

قتل عيسى عليه السلام

قتل محمد صلى الله عليه و آله

قتل موسى عليه السلام

قتلهاى بنىاسرائيل

قتل يهود بنىقريظه

اختيارات اولياى مقتول

٤٥٤ ص

(١٥٢٤)

اعطاى ديه به اولياى مقتول

٤٥٥ ص

(١٥٢٥)

حمايت از اولياى مقتول

٤٥٥ ص

(١٥٢٦)

ولايت اولياى مقتول

توجه به ربوبيت خدا

٤٥٦ ص

(١٥٣١)

توجه به عذاب الهى

موسى عليه السلام و قتل

بازگشت موسى عليه السلام

سكونت در سرزمين مقدس

نزول كتابهاى آسمانى

بروز خصلتهاى درونى

سوء استفاده از قدرت

ابراهيم عليه السلام

٤٨١ ص

(١٦٣٤)

اسحاق عليه السلام

سليمان عليه السلام

محمد صلى الله عليه و آله

يعقوب عليه السلام

تبليغ صاحبان قدرت

قدرت بر آبادانى زمين

اطمينان به قدرت خدا

٥٢٠ ص

(١٧١٤)

اعتراف به قدرت خدا

ايمان به قدرت خدا

آثار توجه به قدرت خدا

بعثت محمد صلى الله عليه و آله

حاكميت بنىاسرائيل

٥٣٢ ص

(١٧٥٦)

حاكميت خدا بر جهان

خلقت عيسى عليه السلام

خلقت يحيى عليه السلام

فرزنددار شدن عقيم

نزول كتابهاى آسمانى

مقايسه با قدرت خدا

از زمره دروغگويان

دفاع در برابر قذف

عبدالله بن ابىسلول

قذفكنندگان در قيامت

٥٨١ ص

(١٨٧٣)

قذف مريم عليها السلام

٥٨١ ص

(١٨٧٤)

قذف همسران در عصر جاهليت

فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٨٥ - شريعت

الْتَقَى الْجَمْعانِ‌ ... [١]

انفال (٨) ٤١

مصاديق فرقان‌

١. آيات محكم‌

٢. آيات استوار و محكم قرآن، از مصاديق فرقان:

شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى‌ وَ الْفُرْقانِ‌ ... [٢]

بقره (٢) ١٨٥

٢. انجيل‌

--) همين مدخل، مصاديق فرقان، كتابهاى آسمانى‌

٣. بصيرت‌

٣. بصيرت نشئت گرفته از تقوا، مصداق فرقان و تشخيص حق از باطل:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً ... [٣]

انفال (٨) ٢٩

٤. پيروزى‌

٤. پيروزى عطا شده به موسى و هارون عليهما السلام از سوى خداوند، از مصاديق فرقان:

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى‌ وَ هارُونَ الْفُرْقانَ‌ ... [٤]

انبياء (٢١) ٤٨

٥. تورات‌

٥. تورات نازل شده بر موسى عليه السلام، جداكننده حق از باطل (فرقان):

وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ. [٥]

بقره (٢) ٥٣

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى‌ وَ هارُونَ الْفُرْقانَ‌ ... [٦]

انبياء (٢١) ٤٨

نيز--) همين مدخل، مصاديق فرقان، كتابهاى آسمانى‌

٦. حجّت‌

٦. موسى و هارون عليهما السلام، برخوردار از برهان و حجّت الهى (فرقان):

وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ. [٧]

بقره (٢) ٥٣

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى‌ وَ هارُونَ الْفُرْقانَ‌ ... [٨]

انبياء (٢١) ٤٨

٧. خداوند، عطاكننده حجت و برهان (فرقان) به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله:

تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‌ عَبْدِهِ‌ ....

فرقان (٢٥) ١

٧. شريعت‌

٨. اعطاى شريعتى جدا كننده بين حلال و حرام به موسى عليه السلام از سوى خداوند، مصداق فرقان:

وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ‌

[١] . شأن نزول آيه، جنگ بدر است و به دليل جدايى حق از باطل به فرقان نامگذارى شده است. (جامع‌البيان، ج ٦، جزء ١٠، ص ١٢-/ ١٣؛ الميزان، ج ٩، ص ٩٠)

[٢] . امام صادق عليه السلام فرقان را به آيات محكم تفسير كردند. (البرهان، ج ١، ص ٣١٠، ح ٤)

[٣] . «فرقان» به معناى [خارج‌كننده از شبهات‌] نيز معنا شده است كه همان بصيرت است. (الكشاف، ج ٢، ص ٢١٤)

[٤] . گفته شده: مقصود از فرقان، فتح است. (الكشاف، ج ٣، ص ١٢١)

[٥] . بنا بر يك قول، منظور از فرقان، همان تورات است. (جامع‌البيان، ج ١، جزء ١، ص ٤٠٦؛ مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٢٣٥)

[٦] . مقصود از «فرقان» تورات است. (الميزان، ج ١٤، ص ٢٩٥-/ ٢٩٦)

[٧] . از موارد استعمال و اطلاق فرقان، اقامه حجّت بر حق است. (تفسير التحريروالتنوير، ج ١، جزء ١، ص ٥٠٢)

[٨] . يكى از معانى فرقان، حجّت و دليل دانسته شده است. (لسان‌العرب، ج ١٠، ص ٢٤٥، «فرق»)