ادْعُوهُمْ لِآبائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آباءَهُمْ فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ وَ مَوالِيكُمْ وَ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ فِيما أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لكِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ‌ ....

احزاب (٣٣) ٥

٣. گناه نبودن انتساب فرزندخوانده در جايگاه فرزند، از روى خطا و اشتباه:

احزاب (٣٣) ٥

تاريخ فرزندخواندگى‌

--) همين مدخل، فرزندخواندگى در جاهليّت و فرزندخواندگى در مصر باستان‌

فرزندخواندگى در جاهليّت‌

٤. فرزندخواندگى، سنّتى رايج و بدعتى معمول، در جاهليّت:

... وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ‌ ... ادْعُوهُمْ لِآبائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آباءَهُمْ فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ‌ ....

احزاب (٣٣) ٤ و ٥

... فَلَمَّا قَضى‌ زَيْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناكَها لِكَيْ لا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْواجِ أَدْعِيائِهِمْ‌ ....

احزاب (٣٣) ٣٧

٥. فرزندخوانده، به مثابه فرزند واقعى در جاهليّت:

... وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ ذلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِأَفْواهِكُمْ‌ ....

احزاب (٣٣) ٤

فرزندخواندگى در مصر باستان‌

٦. فرزندخواندگى، امرى رايج در مصر باستان:

وَ قالَ الَّذِي اشْتَراهُ مِنْ مِصْرَ لِامْرَأَتِهِ أَكْرِمِي مَثْواهُ عَسى‌ أَنْ يَنْفَعَنا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَداً ....

يوسف (١٢) ٢١

وَ قالَتِ امْرَأَتُ فِرْعَوْنَ قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ لا تَقْتُلُوهُ عَسى‌ أَنْ يَنْفَعَنا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَداً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ.

قصص (٢٨) ٩

فرزندخواندگى زيد

٧. زيد بن حارثه، پسرخوانده پيامبر اكرم:

... وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ ذلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِأَفْواهِكُمْ وَ اللَّهُ يَقُولُ الْحَقَّ وَ هُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ. [٣]

احزاب (٣٣) ٤

وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ‌ ... فَلَمَّا قَضى‌ زَيْدٌ

[١] . التبيان، ج ٨، ص ٣٤٥؛ مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٦٣-/ ٥٦٦؛ تفسير التحريروالتنوير، ج ١١، جزء ٢٢، ص ٣٩

[٢] . «ادعياءكم» جمع «دعى» به معناى نسبت ادّعايى چيزى به چيز ديگر است و در آيه، فرزند ادّعايى مراد است. (تفسير التحريروالتنوير، ج ٩، جزء ٢١، ص ٢٥٨؛ مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٢٧)

[٣] . آيه، درباره زيدبن‌حارثه است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٢٧)