فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٠٤ - فصل ارتباط حادث با قديم

فاعل آن مى‌باشد.

و قد مضى: فعل ماضى و كلمه « ماء موصوله» فاعل آن است.

من الاقوال: بيان است براى « ما » .

لدينا: ظرف و متعلّق باستقرّ، صله براى موصول.

المرتضى: فاعل ظرف مى‌باشد.

ترجمه: بعضى ديگر از اهل فنّ در جواب شبهه مزبور بيان ديگرى گفته‌اند و ما قبلا

آنچه را كه جواب اين شبهه بوده و از نظرمان صحيح است ذكر نموديم.

شرح عربى: و قيل ايضا، فى ربط الحادث بالقديم، غير ذا:

فمنها ما قاله صدر المتألّهين « س » فى موضع من الاسفار بناء على ما

حقّقه من الحركة الجوهريّة و التّجدّد الذّاتى فى الطّبيعة انّه يلزم الانتهاء

الى حادث ماهيّته او حقيقته عين الحدوث و التّجدّد كالحركة او

المتحرّك بنفسه كالطّبيعة المتجدّده بذاتها لكن الطّبايع المنقطعة

الوجود الّتى عدمها فى زمان سابق و حركة سابقة مسبوقة بطبيعة اخرى‌

حافظة لزمانها و تلك الطّبيعة الحافظة للزّمان لها وجهان وجه عقلى‌

عند اللّه و هو علمه الازلى و صورد قضائيّة و ليس من العالم و لها وجه‌

كونىّ قدرى حادث فى خلق جديد كلّ يوم.

و الى هذا اشرنا بقولنا: و قد مضى، فى مبحث القدم و الحدوث‌

وضعيّة عرضيّة، ما من الاقوال لدينا المرتضى من التّجدّد الذّاتى‌

للطّبيعة.

ترجمه و شرح فارسى: جواب دوّمى كه از شبهه مزبور داده‌اند جواب صاحب اسفار

است كه مرحوم مصنّف در اينجا آورده و محصّل آن اين است:

ايشان على‌رغم بعضى از حكماء كه حركت جوهريّه را منكرند آنرا اثبات‌

نموده و جواب در اينجا را نيز بر آن متفرّع كرده و گفته است:

قطعا حوادث عالم وجود منتهى بيك حادثى مى‌شوند كه آن رابط بين مبدء