فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٧٢ - احكام ذات واجب

و امّا به معناى اخص: به ملاحظه اين است كه موضوع در اين بخش از

موضوع بخش اوّل اخصّ است لذا بخش اوّل را به الهيّات بمعناى اعمّ و اين بخش‌

را به اين نام موسوم نموده‌اند.

و امّا وجه اخصّ بودن: طبق فرموده مرحوم مصنّف در حاشيه موضوع در

بخش اوّل مطلق الوجود است بدون تقيّد بقيدى ولى در اين بخش خصوص وجود

وجوبى است.

مباحث اين بخش‌

مرحوم مصنّف مباحث اين بخش را در تحت عنوان سه فريده قرار داده است به‌

اين شرح:

فريده اوّل: در اثبات ذات واجب تعالى.

فريده دوّم: در صفات حضرتش و احكام آنها.

فريده سوّم: در افعال حقتعالى.

احكام ذات واجب‌

احكامى را كه در فريده اوّل مورد بحث قرار داده‌اند بشرح ذيل است:

١- اثبات ذات حقتعالى.

٢- اثبات توحيد ذات.

٣- بساطت ذات و اثبات آن.

البتّه جاى اين سئوال هست كه توحيد و بساطت عين ذات هستند نه اينكه‌

از احكام آن باشند پس چه وجهى است كه از اين ابحاث به احكام تعبير شده؟

جواب اين سؤال را مرحوم محقّق آشتيانى در حاشيه اينطور مى‌فرمايد:

تخصيص اين ابحاث به احكام اشاره است به اينكه بحث از حقيقت و

ذات حضرتش ممكن و مقدور نيست و اگر هم اسمى از حقيقت و ذات بريم‌

واقعيّت و حقيقت را متعرّض نشده‌ايم بلكه بحكمى از احكام آن رسيده و دركش‌

نموده‌ايم.