فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٦٧ - فصل تأويلات حكماء نسبت به مثل افلاطونى

مع انًّ الافلاطونيًّين قائلون بالمثل النًّوريًّة و المثل المعلًّقة معا.

و على ماهيًّة مطلقة قد حملا، و الحامل هو الشًّيخ الرًّئيس و لمًّا صرًّح‌

القائلون بالمثل بكونها جواهر مجرًّدة ابديًّة قلنا حكاية عنه:

ففى العقول و الاذهان ذاتها تجرٍّد، حيث تحذف عنها المادًّة و لواحقها،

حتًّى بالاطلاق فلا تقيًّد.

و، تحفظ، ابدا، مع تعاقب الافراد، اى فى ضمنها، و جوهر للحمل‌

الاتًّحادى، اى الجوهر الجنسى يحمل عليها.

ترجمه و شرح فارسى:

٣- بعضى ديگر مثل نوريًّه را همان مثل معلًّقه دانسته‌اند و گفته‌اند مراد ا

هر دو يكى است با اينكه افلاطون و پيروان وى بهر دو قائلند پس معلوم مى‌شود بين‌

اين دو فرق است.

شيخ اشراق گويد: صور معلًّقه مثل افلاطونى نيستند زيرا مثل در انوار عقليًّه‌

ثابتند و صور معلًّقه در عالم اشباح مى‌باشند.

و بعضى از اهل دانش گويد: گاهى از مثل معلًّقه بخيال منفصل تعبير شده‌

است زيرا اين مثل همچون صور مرتسمه در خيال وجود آنها وجود شبهى است و از

آن جهت باشباح تعبير شده است كه در مقدار باجسام شبيه هستند يا بخاطر اينكه‌

شبه و ظلًّ مثل نوريًّه مى‌باشند.

٤- شيخ الرًّئيس گويد:

مقصود از مثل نوريًّه همان ماهيًّت مطلقه است.

مرحوم مصنًّف مى‌فرمايد چون قائلين بمثل آنرا جواهر مجرٍّده ابديًّه مى‌دانند

لاجرم در تقرير مذهب شيخ الرًّئيس و تأويلى كه نسبت به مثل قائل شده چنين‌

گفتيم:

بعقيده شيخ مثل نوريًّه كه همان ماهيًّات مطلقه هستند ذاتشان در عالم‌

عقول و اذهان از تمام قيود حتًّى از قيد اطلاق مجرد است و حفظ آن به اين است كه‌

در ضمن افراد موجود مى‌باشد و همچون جوهر جنسى بر افراد حمل مى‌گردد.