فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٦٥ - فصل تأويلات حكماء نسبت به مثل افلاطونى

شهود و وجود هستند بطورى كه هيچكدام سبقتى بر ديگرى ندارند و به اين ملاحظه‌

براى هيچكدام از آنها نه تجدًّدى است و نه زوال، نه حدوثى است و نه افولى بلكه‌

كلًّا و طرًّا در حضور حقًّ جلًّت عظمته در يك خطًّ و يك عرض بارز و موجودند و در

اين واد ياحتياجى به استعدادات هيولانيًّه يا اوضاع جسمانيًّه ندارند و حكم اينها از

اين حيث حكم مجرٍّدات از بقاع و زمان است و حقًّ اين است كه حكماء از مثل‌

نوريًّه همين معنا را اراده نموده‌اند نه معناى ديگر.

قوله: حيث زمانيًّاتها الخ: يعنى مثل نوريًّه بمعنائيكه گفته شد باعتبار

اضافه‌اش بحقًّ جلٍّت عظمته جهت زمانيًّات و زمان در آنها مثل جهت مكانيًّات و

مكان آنها است به اين معنا كه اين مثل از نظر حقًّ تبارك و تعالى نه زمان دارند و

نه مكان چه آنكه اين امور باعث حجاب و خفاء مى‌باشد چنانچه مورى كه روى نخ‌

ملوًّنى راه مى‌رود به هر قطعه ملوًّنى كه مى‌رسد قطعه ملوًّن ديگر از نظرش مخفى‌

مى‌شود و همان رنگ مقابل برايش جلوه‌گر است همچون آنات در ازمنه و نقاط در

امكنه كه براى موجودات محدود و ممكن هر آنى كه پيش آيد آن قبلى از نظرش‌

مخفى شده و هر نقطه‌اى را كه طرف مكانى است منظور دارد نقطه ديگر از جلوش‌

ناپديد مى‌گردد ولى وقتى صور افراد منتسب به حقتعالى شدند و از آنها به مثل نوريًّه‌

نام برديم اين سنخ مقولات مطرح نبوده و چنانچه گفتيم تمام اين افراد با تمام‌

حالات و شئونشان در يك خطًّ و يك عرض واقعند، نه افول مكانى و زمانى دارند و

نه حدوثى، نه در زمانى متجدًّد مى‌شوند و نه در زمانى زايل مى‌گردند بلكه اين اشياء

و افراد در طول ابدى دهر با هيولاى اوًّل و دوًّم و سوًّم جمع شده بطوريكه اجتماعشان‌

با هيولاى دوًّم در عرض اجتماعشان با هيولاى اوًّل است پس تعاقب و غيبت و

خفائى در محضرش براى آنها نيست.

متن: « ٥٦٧، ٥٦٦، ٥٦٥ »