فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٤٣ - فصل تطابق عالم محسوسات با عالم معقولات

قواهر متكافئه لازم است مى‌گوئيم از شئون اين متابعت آنست كه احكام انواع قاهره‌

در اصنام و اجسام غاسقه بايد جارى و سارى باشد فلذا احكامى چون قهر، حبّ،

فقر، غناء كه قبلا ذكرشان گذشت همانطوريكه در قواهر مى‌باشند عينا در غواسق‌

نيز جريان دارند پس همانطوريكه در انوار قهر گاهى غلب است در اجسام نيز

چنين مى‌باشد چنانچه مشاهده مى‌كنيم كه نور خورشيد و ماه بر انوار ساير نجوم غلبه‌

دارد و نيز همانطورى كه حبّ در انوار بوده و بعضى از عقول مصاحب با آن هستند

عينا بعضى از اجسام اين عالم چنين مى‌باشد همچون ستاره زهره كه در نجوم آن را

منسوب بعشق و مدبّر محبّت و الفت مى‌دانند و چنانچه مرحوم خواجه طوسى‌

عليه الرّحمه در سى فصل فرموده كوكب طبقه نسوان و امردان مى‌باشد و يا مثلا

همانطورى كه ذلّت و اطاعت و انقياد و فرمانبردارى در عقول حكمفرما و بعضى از

آنها همراه با آن هستند در عناصر اين عالم نيز اين معيّت و مصاحبت محفوظ است‌

چنانچه عناصر اربعه يعنى « آتش، باد، آب و خاك» را امهّات اربعه گفته و آنها را

تابع و منقاد آباء سبعه يعنى كواكب هفتگانه « قمر، عطارد، زهره، شمس، مريخ،

مشترى و زحل» دانسته‌اند.

متن: « ٥٥٠، ٥٤٩، ٥٤٨ »