فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٢٢ - اصطلاح شيخ اشراق

و غيرهما، فى المفارقات، و لا يحجب بعضها بعضا، و انّما اختصّ،

الحجاب، المقارنات للمادّة و لواحقها، فكان فى كلّ، من القواهر،

جميع الصّور، اى الهيئآت النّوريّد الّتى فى كلّ لكن فيما فوقه بنحو اعلى‌

و فيما دونه بنحو اضعف و كان، كلّ من الكلّ، اى منزلة كلّ من كلّ‌

ان يكون، كمجلى الآخر، فهى كالمرائى المتعاكسات.

هذا اشارة الى ما قال ارسطاطاليس « و الاشياء الّتى فى العالم الاعلى‌

كلّها ضياء لانّها فى الضّوء الاعلى و لذلك كان كلّ واحد منها يرى‌

الاشياء كلّها فى ذات صاحبه فصار لذالك كلّها فى كلّها و الكلّ فى‌

الواحد و الواحد منها هو الكلّ و النّور الّذى يسنح علهيا لانهاية له»

هذا كلامه.

ترجمه و شرح فارسى: چنانچه قبلا اشاره كرديم هر نور سافلى نور عالى را مشاهده‌

مى‌كند و نيز هر نور عالى بر سافل اشراق دارد و سرّ آن اين است كه حجاب و مانعى‌

بين آنها نيست چه آنكه اين انوار بلحاظ مفارقتشان از مواد و لواحق آن همچون زمان‌

و مكان از مجرّدات هستند و بين اين سنخ موجودات حاجب و مانعى نيست بلكه در

اجسام و عناصر كه با مواد و ملحقات آن مقارن هستند حاجب مى‌باشد لذا بايد

گفت پس در هر كدام از اين انوار تمام هيئآت و صور ديگر انوار موجود است منتهى‌

كيفيّت آن در بين اين انوار متفاوت است زيرا در انوار عاليه وجود صور بنحو اعلى و

تمام و كمال است ولى در انوار سافله اين صور بطور ضعيفتر و ناقص‌تر مى‌باشد و در

هر حال هر كدام از اين انوار جلوه‌دهنده و نماينده ديگرى است همچون آئينه‌اى كه‌

صورت مقابل را نشان داده و بيننده را بر خصوصيّات و لطائف و دقائق آن مطّلع‌

مى‌سازد. چنانچه معلّم اوّل « ارسطو » اين كلام را فرموده:

متن: « ٥٢٩، ٥٢٨، ٥٢٧، ٥٢٦ »