فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٢٤ - فصل عموم قدرت حقتعالى و انكار ثنويه و معتزله

و تعالى به حبيبش امر كرده و از او طلب استقامت نموده است و استقامت عبارتست‌

از تحصيل ملكات.

قوله: و قال النّبى صلّى اللّه عليه و آله شيّبتنى الخ: در كتاب خصال از عكرمه و

او از ابن عبّاس نقل نموده كه ابو بكر عرض كرد:

يا رسول اللّه قد اسرع اليك الشّيب؟

قال « ص » شيّبتنى هود و الواقعة و المرسلات و عمّ يتسائلون.

و در روايتى ديگر فرمود: شيّبتنى هود و الواقعة و المرسلات و عمّ يتسائلون.

و در روايتى ديگر فرمود: شيّبتنى هود و اخواتها.

قوله: ثمّ هذه التّخميرات الخ: حصول تخميرات و تعجينات در ذوات و

هويّات ما چنانچه گفته شد به حصول ملكات است و ملكات امور تدريجى الحصول‌

هستند زيرا چنانچه مكرّر گفته شد حصول آنها معلول تكرار و استمرار افعال و

تحريكات اكوانيّه است حال اگر طبق آنچه گذشت در صدور افعال و تحريكات‌

مستقلّ نباشيم و مستند به مبدء اعلى بوده و بقدرت حضرتش فاعل قرار گيريم جاى‌

اين سؤال است كه پرسيده شود:

چگونه ممكن است حصول اين ملكات را نسبت به عالم قدس و مبدء اعلى‌

داد با اينكه اين امور خالى از جهات عدمى و قوّه نيستند و ساحت مقدّس ربوبى از

ملابست با قوّه و تقارن با عدميّات منزّه و مبرّا است و اين خود دليل است بر عدم‌

استناد حصول ملكات به حضرتش.

در جواب مى‌فرمايد در وقت لا يزال و آينده حصول اين تخميرات و ملكات‌

تنها نسبت به ما است ولى بقياس به مبدء اعلى چنين نيست بلكه تخمير و تعجين‌

نسبت به او حاصل و بالفعل است بنحوى كه تمام كمالات و كافّه ملكات در آن‌

واحد در اين صقع موجود بوده بطوريكه كلّ يوم بل كلّ ان هو فى شأن دون شأن و

بمقتضاى و لكلّ وجهة هو موليها وجه تمام اشياء و وجود فعلى كلّ هويّات و حقائق‌

است جفت القلم بالنّسبة الى صقعه و تخمير ذاته بما هو كائن من القبل و الآن الى‌

يوم القيامة.

قوله: و هذا الوجه الخامس الخ: مى‌فرمايد دليل پنجم بر تعميم قدرت به‌

ملاحظه ردّ سلسله مفوّضه بود و چون از وجوه ديگر كه در من نقل كرديم توهّم اين‌