فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٥٣ - رأى متأخرين

فانى در معنون مى‌باشد نسبت ذهنيّه مقوليّه را نفى مى‌كند زيرا وجود را وقتى صرف و

مجرّد اخذ نموديم هر وجودى از صقع فيض او بده و فيضش از صقع ذات مى‌باشد

پس طرفى باقى نمى‌ماند تا نسبت تحقّق پيدا كند و بخاطر همين معنا صفتى كه در

عبارت مورد نفى قرار داديم اشاره است به فرموده مولانا حضرت امير المؤمنين‌

عليه الصّلوة و السّلام:

كمال الاخلاص نفى الصّفات عنه.

يعنى صفاتى كه مأخوذند بطورى كه براى آنها نسبت مقوليّه مى‌باشد از

حقتعالى منفى و مسلوب مى‌باشند بخلاف انتساب اشراقى چه آنكه اين نسبت‌

مستدعى و مقتضى طرف نمى‌باشد زيرا اشراقى است قائم به ذات و وقتى بوجوب‌

تامّه ظهور پيدا نمود هر مستشرق و قابل نورى را كه ظلمانى است فانى مى‌كند.

شرح فارسى:

توضيح‌

در فقرات فوق اجمالا شرحى درباره قدرت حقتعالى داده شده كه ما ذيلا

تقرير مى‌نمائيم:

براى تفسير قدرت حقتعالى مرحوم مصنّف « ره » دو عبارت نقل مى‌نمايد

كه عبارت دوّمى شرح و تفصيل عبارت اوّلى است:

١- قدرت دوّمى شرح و تفصيل عبارت اوّلى است:

١- قدرت حقّ تبارك و تعالى عبارتست از انتساب ذاتش به اشياء بطور

انتساب و اضافه اشراقيّه يعنى اضافه‌اى كه محتاج به طرف اضافه نيست.

٢- قدرتش همان فيض مقدّس بنحو اطلاق و بسط است.

صاحب دستور العلماء در توضيح فيض مقدّس گويد:

فيض مقدّس عبارتست از تجلّيات عالم اسماء كه به واسطه آن استعدادات‌

اعيان در خارج تحقّق مى‌يابد سپس مى‌گويد:

پس فيض مقدّس بر فيض اقدس مترتّب است زيرا به واسطه فيض اقدس‌

اعيان ثابته و استعدادات اصليّه آنها در عالم علم تحصّل مى‌يابد و بواسطه فيض‌

مقدّس اعيان و لوازم آنها در عالم عين تحقّق مى‌يابد.