فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٣٧ - رأى فرفوريوس و اختيار مصنف

شرح عربى: و الثّانى قولنا:

او غير، بان كان العلم عينه فهو مع كونه متّحدا بالعالم، بالمعقول‌

ايضا، متعلّق بيتّحد، لا محسوس، اذا العلم الاحساسى منتف عنه‌

على ما نسب الى المشّائين.

ان يتّحد فهو مذهب لفرفوريوس، اعظم تلاميذ المعلّم الاوّل و قد

تكلّمنا على مذهبه و عسى ان يكون مراده ما سنذكر من العقل‌

البسيط انشاء اللّه تعالى.

و دونه، اى دون الاتّحاد مع المعقول و لكن مع العينيّة للذّات‌

الواحدة البسيطة غاية البساطة، فالذّات، هو، الاجمالى من، بيانيّة،

علم، اى يكون ذاته تعالى علما اجماليّا و هذا منشعب على قولين:

ترجمه: رأى دوّم همان است كه ما با قول خود بآن اشاره كرده و گفته‌ايم:

يا علم مغاير با ذات نيست يعنى عين ذات است پس علم علاوه بر اينكه‌

با عالم متّحد است با معلوم نيز اتّحاد دارد و مقصود از اتّحاد علم با معلوم، اتّحادش‌

با معقول است نه با امر محسوس زيرا علم احساسى از حقتعالى منتفى است‌

چنانچه بمشّائين اينطور نسبت داده شده.

اين مسلك رأى فرفوريوس است كه از اعظم شاگردانش معلم اوّل يعنى‌

ارسطو مى‌باشد و ما قبلا در اطراف مرام اين حكيم صحبت كرده و عقيده‌اش را

نپذيرفتيم و اميد ميرود كه مقصود ايشان همان باشد كه انشاء اللّه عنقريب خواهيم‌

گفت يعنى منظورش عقل بسيط باشد.

و اگر علم با معقول متّحد نبوده و صرفا با ذات واحد بسيط كه در غايت‌

بساطت است همين باشد مانند پس ذات عبارت مى‌شود از علم اجمالى و اين‌

خود از نظر قائل منشعب به دو قول مى‌شود:

شرح فارسى:

توضيح‌

رأى فرفوريوس و اختيار مصنّف‌

٢- دسته دوّم كسانى هستند همچون فرفوريوس حكيم كه از بزرگترين‌