فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٩٨ - رأى كراميه و تضعيف آن

اذ: تعليليّه.

منه: جارّ و مجرور، متعلّق به « اخذ » .

وجود: مضاف و « عالمى بالذّات» مضاف اليهش.

كلّ: مضاف، و « ماء » موصوله مضاف‌اليهش، مبتداء و خبرش « عاقل »

است.

جرّد: صله براى « ماء » موصول.

كما: مركّب است از كاف اسميّه بمعناى « مثل » و ماء مصدريّه.

تجرّد العاقل: مضاف و مضاف‌اليه، مبتداء و « حتما » خبر آنست.

اذ: تعليليّه.

عقله: مضاف و مضاف‌اليه، مبتداء و جمله « امّا له الامكان اولا» خبر آن‌

است.

هذا: مبتداء و « الظّاهر البطلان» خبرش و جمله اسميّه حاليّه است.

ترجمه: حقتعالى عالم بذات خود است زيرا تمام كسانى كه عالم بذات خود

هستند از او وجود پيدا كرده‌اند و نيز بدليل اينكه هر مجرّدى عالم بذات خود است‌

چنانچه هر عاقل و عالم بذاتى مجرّد است.

و دليل بر اينكه هر مجرّدى عالم بذات خود مى‌باشد اين است كه معقوليّت‌

و معلوليّت ذات براى مجرّد يا ممكن است يا ممكن نيست اگر ممكن باشد پس‌

مدّعا ثابت است و اگر ممكن نباشد اين امر باطل بلكه بطلانش بديهى و ظاهر

است.

شرح عربى:

غرر

فى انّه تعالى عالم بذاته‌

و هو تعالى عالم بالذّات، اى بذاته، اذ منه، سبحانه و تعالى، وجود

عالمى الذّات، اى العالمين بذواتهم، اخذ، و معطى الكمال ليس‌

فاقدا له.