فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٤١ - فصل بيان قواعد حكمى در رد شبهه ثنويه

خير و شرّ اضافى مى‌باشد چنانچه مرحوم ميرداماد در قبسات فرموده چه آنكه وى‌

قسمت را بحسب اضافه ملاحظه نموده و مقسم را موجود قرار داده و آورده است:

موجود يا براى هر شيئ خير است و هيچ شيئ بواسطه وجود آن متضرّر

نمى‌شوند و يا شرّ محض بودكه وجودش براى هر شيئ ضارّ مى‌باشد و يا نفعش‌

غالب بوده و يا ضررش ترجيح دارد و يا نفش و ضررش با هم يكسانند و تمام اين اقسام‌

نسبت به غير مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قبل از اينكه متعرّض ردّ شبهه ثنويّه شويم تذكّر چند مقدّمه لازم مى‌باشد.

مقدّمه اوّل‌

طائفه ثنويّه عبارتند از جماعتى كه به دو مبدء ازلى و قديم قائلند: نور و

ظلمت.

و فرقشان با مجوسيان اين است كه ايشان تنها نور را قديم و ظلمت را

حادث مى‌دانند ولى ثنويّه چنانچ گفتيم هر دو را ازلى و قديم فرض كرده‌اند و

اختلاف اين دو مبدء را از نظر جوهر و طبع و فعل و مكان و حيّز و اجناس و ابدان و

ارواح دانسته‌اند.

مقدّمه دوّم‌

وجود بدون ترديد خير و بتاتا شائبه شرّ در آن نيست زيرا منشاء بركات و

حصول انتفاعات است و نيز خير عبارتست از هر چيزيكه مشتاق‌اليه و مطلوب همه‌

باشد و پرواضح است كه وجود مطلوب و مورد اشتياق تمام ماهيّات است.

قطب الدّين در كتاب درّة التّاج بخش سوّم ص (٩١) مى‌گويد.

خير ان است كه مؤثر (بفتح ثاء) باشد پيش او و گاه باشد كه شيئ كمال‌