عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٢ - ٢ الحاق سرهاى شهدا به بدنها

بن‌الحسين عليه السلام انجام گرفت». [١]

و) شبلنجى‌ عالم بزرگ اهل سنت نيز مى‌نويسد: «اماميه معتقد است بعد از چهل روز از شهادت امام حسين عليه السلام سر مطهر آن حضرت به بدنش در كربلا ملحق شد». [٢]

بنابراين، با توجّه به اين نكته كه سرهاى شهدا به كربلا بازگردانده شد و آن هم توسط امام سجّاد عليه السلام صورت گرفت و در كنار بدن‌هاى مطهّر به خاك سپرده شد و از سوى ديگر نقل نشده است كه آن حضرت پس از ورود به مدينه، سرها را به كربلا آورده باشد و يا كاروان را به مدينه فرستاده و خود به تنهايى به كربلا آمده باشد؛ مى‌توان از آن استفاده كرد كه امام سجّاد عليه السلام همراه خواهران و عمه‌ها و ديگر بازماندگان حادثه عاشورا به كربلا آمده است (همانگونكه شيخ صدوق و فتّال نيشابورى به آن تصريح كرده‌اند) و ضمن دفن سرهاى شهيدان، بار ديگر با شهداى كربلا تجديد خاطره نمودند؛ هرچند در پاره‌اى از اين نقل‌ها نيامده است كه آن روز، بيستم صفر و يا با روز ورود جابر بن عبداللَّه همراه بوده است، امّا در پاره‌اى ديگر از نقل‌ها به آن تصريح شده است (مانند سخن ابوريحان بيرونى) و آنها كه انتقال سرها را به كربلا آورده‌اند، نيز تاريخ ديگرى ذكر نكرده‌اند؛ لذا با توجه به سخن كسانى كه معتقدند ورود اهل بيت عليهم السلام به كربلا در بيستم صفر بوده، مى‌توان نتيجه گرفت كه الحاق سرها توسط امام سجاد عليه السلام همراه ديگر اعضاى كاروان در همان روز اتفاق افتاده است.

نكته قابل توجه ديگر آن كه در روايات متعددى آمده است كه آسمان و زمين چهل روز پس از شهادت امام حسين عليه السلام بر آن حضرت گريستند؛ [٣] ممكن است اين غم و اندوه آسمان و زمين كه از روز شهادت سالار شهيدان اتفاق افتاد، تا روزى كه سرها به‌

[١]. بحارالانوار، ج ٤٥، ص ١٤٥.

[٢]. نورالابصار، ج ٢، ص ٤٤.

[٣]. رجوع كنيد به: بحارالانوار، ج ٤٥، ص ٢٠٦، ح ١٣؛ ص ٢١٠، ح ١٨؛ ح ٢٢ و ح ٢٣.