عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٨ - پاسخ امام عليه السلام و اعزام مسلم به كوفه

حمايت آل ابى‌سفيان بازدار. اگر مردم متّفقاً بيعت كردند، مرا با خبر ساز تا برابر آن عمل كنم». [١]

پراكنده ساختن مردم از حمايت خاندان ابوسفيان و فراخوانى مردم به اطاعت امام عليه السلام و يكپارچگى آنان براى بيعت و همراهى، همه و همه نشان از تهيّه ساز و كارهاى مناسب جهت تشكيل حكومت دارد.

پس از ورود مسلم عليه السلام به كوفه و بيعت گروه زيادى از مردم با وى و اعلام آمادگى آنان براى جانبازى و همراهى با امام عليه السلام و انعكاس آن به محضر امام عليه السلام توسّط فرستادگان جناب مسلم، امام حسين عليه السلام از مكه عازم كوفه مى‌شود. [٢]

امام عليه السلام در گفتگويى با ابن عبّاس مى‌فرمايد:

«وَ هذِهِ كُتُبُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَ رُسُلُهُمْ، وَ قَدْ وَجَبَ عَلَىَّ إِجابَتُهُمْ وَ قامَ لَهُمُ الْعُذْرُ عَلَىَّ عِنْدَاللَّهِ سُبْحانَهُ‌

؛ اينها نامه‌ها و فرستادگان كوفيان است. بر من لازم است دعوت آنان را پاسخ دهم، چرا كه حجّت الهى بر من تمام شده است». [٣]

همچنين به عبداللَّه بن زبير فرمود:

«أَتَتْنِي بَيْعَةُ أَرْبَعِينَ أَلْفاً يَحْلِفُونَ لِي بِالطَّلاقِ وَ الْعِتاقِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ

؛ بيعت چهل هزار تن از مردم كوفه كه در وفادارى به طلاق و عتاق‌ [٤] سوگند خورده‌اند، به دستم رسيده است». [٥]

امام عليه السلام در ملاقات با عبداللَّه بن مطيع- هنگامى كه از علّت خروج حضرت از مكّه‌

[١]. فتوح ابن اعثم، ج ٥، ص ٥٣ و مقتل الحسين خوارزمى، ج ١، ص ١٩٦.

[٢]. رجوع كنيد به: تاريخ طبرى، ج ٤، ص ٢٩٧ و ارشاد مفيد، ص ٤١٨.

[٣]. معالى السبطين، ج ١، ص ٢٤٦ و ناسخ التواريخ، ج ٢، ص ١٢٢.

[٤]. منظور از سوگند به طلاق و عتاق اين بوده است كه اگر سوگند خود را شكستند، همسران آنها خودبه خود مطلّقه شوند و تمام غلامان آنها آزاد گردند. جمعى از فقهاى عامّه عقيده داشتند كه اين گونه سوگند صحيح است.

[٥]. تاريخ ابن عساكر (در شرح حال امام حسين عليه السلام)، ص ١٩٤، حديث ٢٤٩.